Nýársávarp forseta: „Aukin misskipting veldur sundrungu og spennu“

Guðni Th. Jóhannesson flutti sitt fyrsta nýársávarp í dag en þar ræddi hann meðal annars um stöðu heilbrigðis- og menntakerfisins og ójöfnuð í samfélaginu.

Forsetinn sagðist telja að flestir Íslendingar séu einhuga um það sem hann kallaði meginstoðir okkar samfélags, að allir hafi jafnan rétt til grunnmenntunar og lækninga, óháð efnahag.

„Sátt virðist líka ríkja um nauðsyn þess að heilbrigðis- og menntakerfi landsins standi undir nafni. Sé þannig að verki staðið er minni hætta en ella á því að fólk festist í fátækt og forlagafjötrum. Um leið eiga allir að geta spreytt sig, skarað fram úr, efnast, gert vel við sig og sína en goldið sanngjarnan skerf til samfélagsþarfa.

Höfum þó í huga að aukin misskipting veldur sundrungu og spennu. Mannkyni mun aldrei farnast vel ef eitt prósent jarðarbúa á eins mikinn auð og hin 99 prósentin til samans. Ógn stafar af fjármagnsskipulagi sem örfáir stýra og tekur ekki mið af hagsmunum fjöldans. Þannig hafa Barack Obama Bandaríkjaforseti og vísindamaðurinn Stephen Hawking nýlega komist að orði og undir þessi sjónarmið má taka,“ sagði forsetinn.

Guðni sagði það vera þannig að styrkur ríkis og þjóðfélags sé ekki metinn eftir hagvexti eða þjóðarframleiðslu, vígbúnaði eða mannfjölda.

„Og þótt við fögnum afrekum samlanda okkar á sviði menningar, vísinda eða íþrótta eru þau ekki endilega til vitnis um kosti samfélagsins. Raunverulegur styrkur þess felst í því hversu vel er hlúð að sjúkum og öðrum sem þurfa á aðstoð að halda, fólki sem býr við fötlun eða þroskaskerðingu.

Styrk samfélags má líka meta eftir því hvernig börnum er sinnt, hvernig búið er að öldruðum á ævikvöldi. Þetta eru allt saman mælikvarðar á lífsgæði, markmið sem skipta mestu í bráð og lengd. Í samanburði við mörg önnur ríki og okkar eigin fortíð megum við vel við una. En við getum ætíð gert enn betur,“ sagði forsetinn.

Lesa má ávarp forseta í heild sinni hér.