Höfða skaðabótamál vegna átján mánaða á öryggisgangi

„Ég er þeirrar skoðunar að vistun á öryggisgangi hafi ekki verið lögum samkvæm. Ég efast stórlega um að það sé nægilega sterk heimild í lögum til að geyma þá í tveggja manna einangrun í eitt og hálft ár,“ segir Hólmgeir Elías Flosason, verjandi Annþórs Kristjáns Karlssonar, sem ákærður er ásamt Berki Birgissyni, fyrir að hafa beitt samfanga sinn á Litla-Hrauni ofbeldi sem leiddi til dauða hans árið 2012.

Hólmgeir segir að höfðað verði skaðabótamál vegna ákvörðunar fangelsismálayfirvalda um að vista Annþór og Börk á sérstökum öryggisgangi í fangelsinu í átján mánuði vegna gruns um aðkomu þeirra að andláti fangans. „Nú liggur það fyrir að það verður farið í skaðabótamál vegna þessa, alveg óháð málinu sem er í gangi núna. Eftir að dómur fellur í málinu um andlát fangans þá verður höfðað annað mál,“ segir Hólmgeir.

Fyrirtaka málsins, sem saksóknari rekur gegn Annþóri og Berki, fer fram í byrjun september að sögn Hólmgeirs. Að hans bestu vitund hefur ríkissaksóknari ekki ákveðið að fella niður málið þrátt fyrir að niðurstöður fimm erlendra sérfræðinga, sem fengnir voru til að meta skýrslur íslenskra sérfræðinga um andlát fangans, hafi verið á öndverðum meiði við fyrri skýrslurnar.

„Ég hef ekki fengið neitt veður af því frá ríkissaksóknara að hann ætli að fella niður málið og það er hann sem hefur fullt forræði í málinu.“

Helga Magnúsar Guðmundssonar, vararíkissaksóknara hefur ekki tekið afstöðu til matsgerðanna sem bárust síðastar. „Afstaða ákæruvalds um framhald málsins mun verða kunngerð í héraðsdómi en ekki fjölmiðlun eins og gengur,“ segir Helgi. 

Hólmgeir segir að fangelsisyfirvöld hafi samkvæmt lögum ákveðin úrræði ef grunur leikur á um agabrot. „Þau úrræði voru ekki nýtt þarna. Í fyrsta lagi vegna langs tíma og svo er þarna byrjað að refsa þeim á meðan málið er ennþá í rannsókn sem er ólöglegt. Refsing hefst einungis þegar dómur hefur gengið.“

Rannsóknin á andláti fangans hefur tekið rúmlega þrjú ár en ákæra var gefin út rúmlega ári eftir atburðinn eða þann 30. maí árið 2013. Annþór og Börkur hafa ávallt neitað sök.

„Þarna var grunur um að tveir fangar hefðu orðið samfanga sínum að bana. Í afplánun á þessum tíma voru átta aðrir fangar á sama gangi og fanginn lést á. Mikil reiði, hræðsla og miklar tilfinningar voru til staðar meðal allra sem þarna voru vistaðir og því var ekki unnt að hleypa þeim aftur inn á sama gang,“ segir Páll Winkel fangelsismálastjóri um málið. 

Að sögn Páls voru aðstæður í fangelsinu að Litla-Hrauni mjög erfiðar á þeim tíma er atvikið átti sér stað. 

„Það er mikilvægt að skilja að fanga til að halda uppi öryggi í fangelsinu. Önnur fangelsi voru ekki í stakk búin til að skilja að hópa fanga. Aðstæður fangelsiskerfisins voru því mjög snúnar á þessum tíma og eru enn. Þetta mál var öllum erfitt, föngum og starfsfólki,“ bætir Páll við.