„Þegar er búið að lemja þig svona mikið, þá ertu ekkert að kippa þér upp við smá högg“

„Við erum í ágætum málum. Þetta er mikill skaði fyrir okkur en við erum ekkert að drepast.“ Þetta segir Guðmundur Kristjánsson, sem kenndur er við Brim, um stöðuna vegna viðskiptabanns Rússlands. Brim hefur nú selt mest af sínum makríl til Afríkulanda á borð við Egyptaland og Gana og eiga ekki miklar birgðir eftir.

„Auðvitað fengum við lægra verð, en við fengum samt miklu hærra verð en ef við hefðum þurft að bræða þetta.“

Guðmundur segir bannið vera mikið högg fyrir útgerðir en það hefði mátt vera fyrirséð að svo myndi fara þar sem Rússar hafi sett viðlíka bönn á önnur lönd í fyrra. Þá telur hann að ekkert fyrirtæki muni fara á hausinn vegna bannsins. Þau sé vön verri höggum.

Hann segir að viðskiptabann Rússlands sé pínulítið áfall miðað við veiðigjöldin 2012 og 2013. Nú framleiðir Brim makríl fyrir einn milljarð, en hefði hann verið seldur til Rússlands hefðu fengist 1.200 milljónir fyrir hann. Þá segir hann að fyrirtækið hafi greitt um einn og hálfan milljarð í veiðigjöld árin 2012 og 13.

Besta fiskveiðistjórnunarkerfi í heimi

„Þegar það er búið að lemja þig svona mikið, þá ertu ekkert að kippa þér upp við svona smá högg.“ Brim veltir um tíu milljörðum árlega. Af því er makríllinn um tíu prósent og 80 prósent hans hafa verið seld til annarra þjóða en Rússlands. Guðmundur segir engan vera að fara á hausinn vegna þessa.

„Ísland er með besta fiskveiðistjórnunarkerfi í heimi. Þess vegna erum við ekkert að fara á hausinn þó það komi svona rosalegt áfall. Öll stóru fyrirtækin eru með margar stoðir í dag. Við erum ekkert bara í makríl eða bara í Rússlandi. Við erum með margar fisktegundir og mörg lönd undir. Það er af því að við höfum náð að skipuleggja okkur á síðustu 30 árum.“

Guðmundur segir fjölmarga erlenda útgerðaraðila öfunda Íslendinga af stöðunni og fiskveiðistjórnunarkerfinu.

„Þetta er háþróaður iðnaður, en það er eins og Íslendingar skammist sín alltaf fyrir sjávarútveginn. En við getum verið rosalega stolt.“

Spurning um prinsipp

„Þetta er frekar prinsipp spurning um það hvernig nokkrir aðilar geti tekið þessa stóru ákvörðun. Það finnst mér miklu stærri spurning,“ segir Guðmundur.

Þar að auki segir hann að kvótabreytingar á næsta fiskveiðiári verði mun meira högg heldur en viðskiptabannið. Sérstaklega þar sem grálúðukvóti hafi verið skorinn niður um fimmtán prósent.

„Við erum að veiða þrjú þúsund tonn af grálúðu og þá missum við 450 tonn sem við missum á næsta ári. Það eru 400 milljóna króna aflaverðmæti, bara fyrir Brim. Það er meira en makríllinn. Það þykir öllum eðlilegt.“

Varðandi það að makríll hafi ekki verið veiddur hér á landi fyrir nokkrum árum og sjávarútvegurinn búi við slíkar sveiflur af náttúrulegum ástæðum, eins og Þórólfur Matthíasson hagfræðiprófessor nefndi um helgina, segir Guðmundur að hér hafi heldur ekki verið ferðamenn fyrir tíu árum.

„Þannig að ef þeir fara allir, þá skipti það engu máli. Við töpuðum engu. Það er búið að byggja hér innviði og það er fullt af fólki að vinna við ferðaþjónustu í dag. Jafnvel búið að skuldsetja sig og gera fjárfestingar og markaðssetja.“