Ríkissaksóknari segir málshraða rannsókna algjörlega óþolandi

Það er sjálfsagður réttur hvers manns, sem sakaður er um refsiverða háttsemi, að fá úrlausn sinna mála innan hæfilegs tíma. Er þessi réttur tryggður í stjórnarskrá og Mannréttindasáttmála Evrópu.

Þessi réttur er þó ekki í öllum tilvikum virtur. Samkvæmt athugun fréttastofu hefur Hæstiréttur á síðastliðnu ári gert athugasemdir í alls 13 dómum við tafir á meðferð mála hjá embætti ríkissaksóknara. Þessi dráttur hefur í flestum tilvikum verið fólgin í því að embættið hefur verið lengi að gefa út ákæru, eða allt upp í 18 mánuði. Afleiðingar þessa dráttar eru misalvarlegar, en í sjö dómum var refsing milduð.

Í einu þessara mála var karlmaður sakfelldur fyrir kynferðisbrot. Var refsing hans ákveðin fangelsi í 2 ár en vegna þess að það tók ríkissaksóknara 13 mánuði að gefa út ákæru í málinu, var 21 mánuður af refsingunni bundinn skilorði.

Í öðru var máli var karlmaður sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn barni. Var refsing hans ákveðin fangelsi í 10 mánuði en þar sem ákæra var ekki gefin út fyrr en 19 mánuðum eftir að brotið átti sér stað, voru 8 mánuðir af refsingunni bundnir skilorði.

„Þetta er mjög bagalegt. Ekki síst fyrir sakborninginn og brotaþola. Síðan er þetta auðvitað bara vond staða fyrir embættið og fyrir starfsmennina að þurfa að sitja alltaf undir þessu. Við bara náum ekki að anna þessum verkefnum sem aukast með hverju árinu,“ segir Sigríður J. Friðjónsdóttir, ríkissaksóknari.

Fjárveitingar til embættisins hafi þó ekki aukist meðfram þessari fjölgun mála. Þá séu 230 óafgreidd mál hjá embættinu eins og staðan er í dag.

„Þannig að þetta er bara löngu sprungið, ef svo má segja því miður. Auðvitað þarf að bæta þarna úr og ég á til dæmis fund með starfsmönnum innanríkisráðuneytisins á mánudaginn þar sem við munum fara yfir stöðuna og sjá hvernig er hægt að bæta úr,“ segir Sigríður.

Þá segir hún stöðuna ekki sanngjarna gagnvart sakborningum, þar sem þeir fá ekki úrlausn sinna mála fyrr en mörgum mánuðum eða árum eftir að brot eru framin.

„Það er algjörlega óþolandi. Þetta fer líka illa með sönnunarstöðu málanna, eftir því sem að þau verða eldri þá dregur það í sumum tilvikum úr möguleika þess að ná sakfellingu vegna þess að sönnunin verður erfiðari. Þannig að þetta er bara mjög slæmt í alla staði,“ segir Sigríður.