Stórfelldar loftslagsbreytingar líklegasta orsök heimsendis

T.S. Eliot veltir fyrir sér í stórvirki sínu The Hollow Men tilgangsleysi mannsins, vonleysinu sem sífellt gerir vart við sig í skúmaskotum mannshugans. Eliot fullyrðir í lokin að heimurinn farist ekki með hvelli, heldur kjökri. Mögulega sá Eliot ekki stóru myndina. Mögulega er enginn tilgangur annar en að bæta heiminn.

Þetta er að minnsta kosti það sem Dennis Pamlin og Stuart Armstrong, rannsakendur hjá Global Challenge Foundation og Future of Humanity-stofnuninni lögðu til þegar þeir skráðu tíu líklegustu sviðsmyndirnar fyrir ragnarök út frá vísindalegum heimildum.

Hætturnar eru til staðar og munu líklega raungerast. Það er markmið okkar að koma í veg fyrir það.

1. Stórfelldar loftslagsbreytingar

Þetta ætti ekki að koma á óvart. Óvissuþættirnir eru margir (þiðnun sífrera o.fl.) og gera það að verkum að erfitt er að segja til um hversu mikið hitastig kemur til með að hækka. Bjartsýnismenn segja 2°C, aðrir gera ráð fyrir 4°C og 6°C á næstu öldum. Slík hækkun mun hafa ólýsanleg áhrif á vistkerfi jarðar. Fótunum er kippt undan tilvist mannsins. Það sem meira er þá vitum við að loftslagsbreytingar hafa verið orsökin fyrir hruni siðmenninga áður.

2. Kjarnorkustyrjöld

Gömul og góð hugmynd. Hér er áhersla lögð á samskipti kjarnorkuveldanna, hvernig þeim er háttað og líkur á átökum. Styrjöld sem þessi og kjarnorkuveturinn sem fylgir mun að öllum líkindum raska fæðuframleiðslu heimsins. T.S. Eliot hefði verið hrifinn af þessu. Í kjarnorkustyrjöld sveltum við.

3. Hnattræn farsótt

Við þekkjum pestir sem eru ólæknanlegar (ebóla), banvænar í meirihluta tilfella (hundaæði), gríðarlega smitandi (venjulegt kvef) og eru lengi að gera vart við sig (HIV). Við værum varnarlaus gegn veiru sem sameinar þessa þætti. Þrátt fyrir öflugar sjúkdómavarnir er aukið þéttbýli vandamál og öflugri samgöngur opna á nýjar og alvarlegri smitleiðir.

4. Hrun vistkerfa

Aldauði er hugtak sem notað er yfir atburð þegar yfirgnæfandi meirihluta einstaklinga af ákveðinni tegund drepst. Þetta hefur gerst nokkrum sinnum, til dæmis með risaeðlunum. Út frá gífurlegum fjölda tegunda sem er útrýmt á ári hverju eru margir sem fullyrða að við lifum núna á nýju skeiði aldauða.

5. Hrun samfélaga

Hér er vísað til efnahagskreppu og félagslegs glundroða sem fylgir í kjölfarið. Höfundarnir benda á að heimsskipan stjórnmála og fjármála byggist á nokkrum stórum kerfum sem öll reiða sig hvert á annað til að þrauka. Ekki vænlegt til árangurs.

6. Árekstur við smástirni

Við fáum heimsókn frá stóru smástirni (5 km í þvermál) á 20 milljóna ára fresti eða svo. Blessunarlega þekkjum við þessa ógn nokkuð vel. Sjálfur áreksturinn yrði alvarlegur en stóra vandamálið verður rykskýin sem leggjast yfir jarðkringluna og kæfa gróður og menn.

7. Ofureldstöð

Þær þekkjum við líka vel. Rétt eins og vandamálið með smástirnið þá eru það gosagnir sem þyrlast upp í andrúmsloftið sem verða stóra vandamálið með tilliti til samgangna og fæðuframleiðslu. Við vitum um tuttugu ofureldstöðvar sem stendur.

8. Líftækni

Við erum rétt að fóta okkur í spennandi heimi líftækninnar. Þrátt fyrir að erfðabreytt matvæli gefi góða raun er regluverkið í þessum bransa ungt og máttlítið þegar frumkvöðlar eru annars vegar. Hættan á stórfelldum breytingum á vistkerfum er sannarlega áhyggjuefni, svo ekki sé minnst á þróun efnavopna.

9. Nanótækni

Önnur tækni sem við skiljum ekki nægilega vel en möguleikarnir eru stórkostlegir. Rannsakendur benda á hættuna á þróun véla sem framleiða eftirlíkingar af sjálfum sér sem mögulega geta yfirtekið umhverfi sitt.

10. Gervigreind

Raunveruleg gervigreind, ekki meðalsnjallar vélar heldur vélar með yfirburðagreind eru fyrirbæri sem við munum, eðli málsins samkvæmt, ekki skilja. Hvernig stjórnum við því sem við skiljum ekki? Hvað ef velferð mannanna skiptir ofurgreinda vél ekki nokkru máli?