Réttmæti neyðarlaganna í umræðu fyrir Hæstarétti

Málflutningur fór fram í gær fyrir Hæstarétti í máli almennra kröfuhafa í þrotabú gamla Landsbankans sem krefjast þess að innstæður á Icesave-reikningunum verði ekki metnar sem forgangskröfur í búið.

Í neyðarlögunum sem sett voru í kjölfar bankahrunsins haustið 2008 var kveðið á um forgang innstæðna. Því er tekist á um hvort neyðarlögin standist stjórnarskrá. Verði neyðarlögunum hnekkt vonast kröfuhafar til að fá allt að þriðjung upp í sínar kröfur en haldi þau gildi sínu rennur stærstur hluti þeirra fjármuna til breskra og hollenskra stjórnvalda sem endurgreiddu eigendum innstæðna á Icesave-reikningunum tap þeirra vegna reikninganna. Vinni almennir kröfuhafar málið er því viðbúið að mögulegt tap íslenska ríkisins vegna dómsmáls varðandi Icesave aukist um hundruð milljarða.

Héraðsdómur Reykjavíkur úrskurðaði almennum kröfuhöfum í óhag 27. apríl síðastliðinn en málinu var áfrýjað til Hæstaréttar. Í niðurstöðu héraðsdóms kom fram að líta þyrfti til eðlis neyðarlaganna og þeirra aðstæðna sem uppi hafi verið í íslensku samfélagi þegar þau voru sett. Þá hafi þau verið sett með stjórnskipulega réttum hætti.

Þegar dómur Héraðsdóms lá fyrir sagði Árni Páll Árnason, efnahags- og viðskiptaráðherra, um mikilvægan áfanga að ræða. Það yrði gríðarlegt áfall fyrir íslenska þjóð ef neyðarlögin myndu bresta.

Breska dagblaðið Telegraph sagði í gær að málinu yrði áfram áfrýjað til Evrópudómstólsins staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu Héraðsdóms. Málflutningur hófst klukkan átta í gærmorgun og stóð langt fram eftir degi. Sjö dómarar hlýddu á en óalgengt er að svo fjölmennur dómur taki fyrir mál. Málflutningurinn í dag beindist að innstæðum á Icesave-reikningum í Bretlandi en á morgun verður tekið fyrir sambærilegt mál sem beinist að innstæðum í Hollandi.

Nærri eitt hundrað almennir kröfuhafar standa að baki málinu sem er beint gegn slitastjórn Landsbankans. Telja kröfuhafarnir að með setningu neyðarlaganna hafi stjórnvöld skert verðmæti í þeirra eigu og þar með valdið þeim umtalsverðu tjóni á ólögmætan hátt.

Fyrir hönd kröfuhafanna tóku til máls hæstaréttarlögmennirnir Ragnar Aðalsteinsson, Arnar Þór Jónsson, Óttar Yngvason, Eyvindur Sólnes og Gunnar Jónsson. Vísuðu þeir meðal annars til eignarréttarákvæðis stjórnarskrárinnar og jafnræðisreglunnar. Þá sagði Ragnar ekki hafa verið sýnt fram á að nauðsynlegt hafi verið að grípa til þeirra úrræða sem gripið var til. Vægari úrræði hefðu náð fram sömu markmiðum.

magnusl@frettabladid.is