Skrifaði um Laxness í góðri trú

„Stærstum hluta krafna Auðar er hafnað og því ber að fagna. Hinsvegar eru einhverjar þeirra viðurkenndar og það er byggt á sjónarmiðum sem var útilokað fyrir Hannes að þekkja þegar hann ritaði bók sína," segir Heimir Örn Herbertsson lögmaður Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar.

Hannes var í Hæstarétti í dag dæmdur til þess að greiða Auði Sveinsdóttur ekkju nóbelskáldsins eina og hálfa milljón í skaðabætur fyrir að hafa brotið á höfundarrétti að verkum Halldórs Kiljans Laxness.

Hannes skrifaði bókina Halldór 1902-1932, ævisaga Halldórs Kiljans Laxness árið 2003.

Hannes vildi ekki tjá sig um dóminn þegar Vísir náði af honum tali nú í kvöld. Hann sagðist áður þurfa að kynna sér niðurstöðuna en benti á Heimir Örn Herbertsson lögmann sinn í málinu.

Heimir sagðist fagna því að bæturnar sem Hannes var dæmdur til þess að greiða séu mun lægri en þær sem farið var fram á. „Það eru hinsvegar vonbrigði að bætur skuli yfirleitt vera dæmdar. Hæstiréttur kemst að þeirri niðurstöðu að í bók Hannesar var í einhverjum tilvikum farið í bága við höfundarrétt Halldórs Laxness. Það er byggt á reglu sem Hæstiréttur býr til í þessu máli sem byggir á mjög vandasömu mati þar sem mörkin á milli leyfilegrar notkunar á heimildum og tilvísunum eru mjög óglögg og óskýr. Það kemur meðal annars fram í dómnum," segir Heimir.

Hann segir að þegar Hannes ritaði bókina hafi hann talið sig vera að nota aðferðir við tilvísanir og heimildir sem eru alþekktar og margnotaðar í sambærilegum ritum. „Það verður að hafa það í huga að það var aldrei neitt leyndarmál af hálfu Hannesar að hann studdist að mjög miklu leyti við endurminningarbækurnar enda var hann að skrifa ævisögu," segir Heimir sem finnst einnig áhugavert að dæmdar séu skaðabætur í þessu máli.

„Í íslenskum rétti eru almennt ekki dæmdar skaðabætur nema sannað sé að tjón hafi hlotist af viðkomandi skaðaverki. Í þessu tilviki liggur fyrir að slíkt tjón varð ekki."

Heimir segir að krafa Auðar um skaðabætur hafi verið reist á tvennskonar rökum. Annarsvegar var því haldið fram að bók Hannesar hafi valdið minnkandi sölu á bókum Halldórs án þess að það hafi verið byggt á neinum rökum. Á þessu sjónarmiði sýnist ekki byggt í dómi Hæstaréttar að sögn Heimis.

„Hinsvegar var því haldið fram að ef Hannes hefði gert samning við Auði um að nýta sér texta upp úr þessum endurminningarbókum hefði hann þurft að greiða fyrir það ákveðið gjald. Lögmaður Auður upplýsti hinsvegar að hún hefði aldrei viljað gera slíkan samning. Því varð Auður ekki af neinum greiðslum, þar sem slíkur samningur hefði í raun og veru aldrei komið til greina."

Sjá einnig:

Hannes dæmdur til þess að greiða ekkju nóbelskálddsins skaðabætur