Hönd fyrir höfuð

Eiríkur Stefánsson fyrrverandi verkalýðsfrömuður á Fáskrúðsfirði fór mikinn í Kastljósinu síðasta föstudag. Þar ásakaði hann mig um að hafa við sölu á hlutabréfum mínum í Eskju „tekið út úr greininni þúsund milljónir“ og með því skilið heimamenn og byggðarlagið eftir í skuldsetningu og volæði.

Þeir stæðu nú frammi fyrir að þurfa að selja allan bolfiskkvóta félagsins til að bæta fyrir skaðann. Eiríkur bætti svo við að að ég hefði „aldrei migið í saltan sjó“. Mér finnst mikilvægt að orðaskak Eiríks sé leiðrétt og um leið sýnd viðleitni við að slá á andúð hans í garð kvótakerfisins.

Er ég tók við rekstri Eskju í ársbyrjun 2001 var fjárhagsstaða félagsins erfið og samstarfsfólk mitt og ég lögðum mikið á okkur til að endurskipuleggja reksturinn. Sumar aðgerðirnar voru erfiðar en um leið nauðsynlegar til að félagið næði styrk til að taka þátt í þeirri samkeppni sem ríkir á frjálsum markaði. Það tókst og tveimur árum síðar var fjárhagur Eskju orðinn nægjanlega sterkur til að hægt væri að bæta við kvótastöðu félagsins. Á meðan ég var við stjórn­völinn voru aldrei seldar veiðiheimildir. Þvert á móti stóð ég fyrir kaupum á veiðiheimildum er nánast tvöfölduðu bolfiskkvóta félagsins og styrktu reksturinn til muna. Þær veiðiheimildir hafa vaxið mjög að markaðsverðmætum og eru enn á Eskifirði.

Það er mikilvægt að rugla ekki sölu veiðiheimilda saman við sölu hlutabréfa eins og Eiríkur virðist gera. Hlutabréf í sjávarútvegs­fyrir­tækjum endurspegla eignarhluti í skipum, verksmiðjum, viðskiptavild og mannauði jafnt sem veiðirétti. Því má ekki gleyma. Brotthvarf mitt úr hluthafahópi Eskju var fyrst og fremst vegna ólíkra sjónarmiða samhluthafa minna varðandi rekstrar­áherslur og framtíðarstefnu. Ég lagði til að fyrirtækinu yrði skipt upp og ég tæki hluta af eignum þess og skuldum og ræki sem sjálfstæða einingu. Því var hafnað. Niðurstaðan varð sú að ég seldi hlutafé mitt með blendnum hug en í sátt við þá hluthafa sem gengu til liðs við hluthafahópinn. Að kaupunum stóðu fyrirtækin Skeljungur, Trygginga­miðstöðin og Eskja til jafns. Það er því beinlínis rangt að halda því fram að með sölu hlutabréfanna hafi komið til „verulegrar skuldsetningar heimamanna“ eins og Eiríkur heldur fram.

Umræða um sjávarútvegsmál á og má ekki festast í þeim rætna farvegi sem Eiríkur hefur fyrirfundið. Sú aðferðarfræði hans að leitast við að sverta mannorð einstaklinga til þess eins að ala á andúð í garð kvótakerfisins er afar ósmekkleg og sjálfdæmist.

Hvað varðar yfirlýsingu Eiríks að ég hafi „aldrei migið í saltan sjó“ þá skal það hér með leiðrétt. Þó ég teljist seint til mestu sjóhunda Íslandssögunnar þá vann ég sem háseti í sumarafleysingum á Jóni Kjartanssyni – en meig um borð. Það var hinsvegar eftir sveitaböllin sem við vinirnir fórum niður á frystihússbryggju og sprændum í sjóinn og hittum – að mig minnir – í flestum tilfellum.

Höfundur er fyrrverandi forstjóri Eskju.