Fækkum trampólínslysum

Trampólín eru vinsæl leiktæki meðal barna og unglinga. Áhuginn virðist aukast ár frá ári bæði hérlendis og annars staðar í hinum vestræna heimi, en það eru um 7 áratugir liðnir frá því að trampólínið kom fyrst fram á sjónarsviðið.

Slys í tengslum við trampólín eru svo algeng að hagsmunasamtök í Bandríkjunum hafa jafnvel viljað takmarka notkun þeirra. Oft má rekja trampólín­slys til þess að einfaldar öryggisreglur um notkun eru ekki virtar. Það sem skiptir mestu máli er að aðeins sé eitt barn á trampólíninu í einu og að notað sé öryggisnet.

Til allrar hamingju eru flest slysanna ekki alvarlegs eðlis. Því miður hafa átt sér stað mjög alvarleg slys erlendis þar sem börn hafa hálsbrotnað og lamast eða dáið í kjölfar slíkra áverka.

274 slasaðir komu eftir leik á trampólíni á slysa- og bráðadeild Landspítala – háskólasjúkrahúss árin 2005 og 2006. Langflestir slasaðir eru börn á aldrinum 7-15 ára og eru stúlkur í meirihluta, sjá mynd 1.

Flest slysanna eiga sér stað á íbúðasvæðum, í maí og júní á sunnudögum, í nánd við heimili barnanna. Algengustu áverkarnir eru mar, sár, tognanir og brot. Álíka margir meiðast á handleggjum og ganglimum en um 14% meiðast á höfði eða hálsi, sjá mynd 2. Það verður að nota öryggisnet því annars getur barnið, eftir hátt hopp, komið niður á höfuðið úr meir en þriggja metra hæð og slasast illa á höfði eða hálsi með skelfilegum afleiðingum eins og vel er þekkt.

Af þeim sem slösuðust á trampolíni á árinu 2005 reyndist rúmlega þriðjungur vera brotinn. Flestir brotnuðu á handlegg eða ganglim. Enginn hlaut mjög alvarlegan áverka árin 2005 eða 2006.

Það er einfalt fyrir foreldra að fækka trampólinslysum og draga úr alvarleika þeirra með því að fylgjast betur með börnunum og að allir virði fáar en einfaldar leikreglur.

Höfundur kennir og vinnur við bráðalækningar á slysa- og bráðasviði Landspítala - háskólasjúkrahúss og er formaður Slysavarnaráðs.