Viðráðanlegt ójafnvægi

Vaxandi ójafnvægi í íslenska hagkerfinu er áhyggjuefni. Efnahagshorfur eru þó góðar og ríkisstjórnin ætti að vera í stakk búin að takast á við sveiflur í efnahagsmálum að mati Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.

Sendinefnd Alþjóðagjaldeyrissjóðsins hefur síðastliðna viku kynnt sér íslensk efnahagsmál. Á fundi í morgun voru niðurstöður nefndarinnar kynntar. Sendinefndin segir efnahagshorfur á Íslandi öfundsverðar. Stofnanir séu sterkar og markaði opnir og sveigjanlegir. Auk þess hafi faglega verið staðið að stjórnun á náttúruauðlinda hér á landi og frumkvöðlakraftur sé mikill. Árangur í efnahagslífinu sé meiri en búast megi við í svo litlu hagkerfi.

Það ójafnvægi sem sé í hagkerfinu um þessar mundir er hins vegar áhyggjuefni. Umframeftirspurn sé mikil, verðbólga vaxandi, viðskiptarhallinn mikill og heimili og fyrirtæki, einkum bankarnir, mjög skuldsett. Æskilegt hefði verið að bregðast við þessu ójafnvægi með betur samhæfðum aðgerðum, auknu aðhaldi í ríkisfjármálum og breytingu á Íbúðalánasjóði. En sendinefndin telur að breyta þurfi Íbúðalánasjóð hið fyrsta þar sem núverandi fyrirkomulag ógni meðal annars fjármálastöðugleika.

Þrátt fyrir sveiflur í efnahagsmálum telur telur nefndin stöðuna ekki slæma. Ríkisstjórnin hafi áður sýnt að hún hafi góða stjórn á efnahagsmálum og ætti að vera í stakk búin að takast á við þessar sveiflur. Sendinefnd Alþjóðagjaldeyrissjóðsins telur að Seðlabanki Íslands verði að hækka stýrivexti til að slá á verðbólguvæntingar. Búast megi við talsverðum verðbólguþrýstingi út árið vegna ört hækkandi launa, mikilla umsvifa á húsnæðismarkaði auk lægra gengi krónunnar. Ef kjarasamningar breytast ekki talsvert í haust má gera ráð fyrir að verðbólga lækki á næsta ári.

Í skýrslu nefndarinnar er gert ráð fyrir 4% hagvexti á þessu ári og um eitt prósent á næsta ári. Einnig er búist við því að viðskiptahallinn dragist lítillega saman á næsta ári.

Í heildina séð er skýrslan nokkuð jákvæði í garð stöðunnar í íslenskum efnahagsmálum. Lítil og minnkandi skuldastaða hins opinbera beri vitni um ábyrga stjórn ríkisfjármála og er lykilþáttur í jákvæðum horfum íslensks þjóðarbúskapar til lengri tíma litið.