Axlar ábyrgð en hafnar afsögn

Joschka Fischer, utanríkisráðherra Þýskalands og forvígismaður þýskra græningja, tók á sig alla ábyrgð á mistökum síns ráðuneytis í "áritanamálinu" svonefnda, er hann á mánudag sat í tólf tíma fyrir svörum sérskipaðrar rannsóknarnefndar þýska þingsins. Þetta hneykslismál, sem verið hefur Fischer og ríkisstjórninni fjötur um fót síðustu mánuði, snýst um mistök við útgáfu vegabréfsáritana í sendiráðum Þýskalands í Austur-Evrópu. Fischer stóð þó fast á því að mistökin væru þess eðlis að þau gæfu alls ekki tilefni til að hann segði af sér Rannsóknarnefndin var sett á fót til að upplýsa málið, en hneykslið vakti upp efasemdir í röðum stjórnarandstöðunnar um að ráðherranum væri sætt í embætti. Fyrir fimm árum fyrirskipaði Fischer, sem þá var á sínu öðru starfsári í utanríkisráðherraembættinu, að reglur um útgáfu vegabréfsáritana skyldu rýmkaðar. í kjölfarið varð auðveldara fyrir íbúa Austur-Evrópulanda að komast til Þýskalands - og þar með inn á allt Schengen-svæðið - og að sögn nýttu úkraínskir glæpamenn sér það meðal annars til stunda mansal og smygl á fólki til Þýskalands og þaðan áfram vítt og breitt um Vestur-Evrópu. Fundur Fischers með rannsóknarnefndinni, sem var sjónvarpað beint, hófst á nærri tveggja tíma eintali ráðherrans þar sem hann rakti málið frá sínum sjónarhóli og útskýrði í löngum útúrdúr hugsunina að baki þeirri utanríkisstefnu sem fylgt hefði verið í ráðherratíð hans. Að hann skyldi hafa komist upp með slíka einræðu er í augum stjórnmálaskýrenda merki um það hvernig mælska Fischers hjálpaði honum til að koma vel út úr þessari yfirheyrslu í augum flestra sem fylgdust með henni. Frammistaða hans varð þó ekki til að þagga niður í röddum sem krefjast afsagnar hans. Fréttavefur Der Spiegel hefur eftir Wolfgang Schäuble, varaþingflokksformanni kristilegra demókrata, að ráðherrann hefði árum saman leitt hjá sér vísbendingar sem komið hefðu fram um misnotkun hinna rýmkuðu áritanareglna. Hann hefði hins vegar kosið að gera ekkert í málinu fyrr en í óefni var komið. Stjórnarflokkunum, jafnaðarmönnum og græningjum, var mikið í mun að fjölmiðlaumræða um þetta mál yrði að baki þegar kosningar í fjölmennasta þýska sambandslandinu, Nordrhein-Westfalen, fara fram þann 22. maí, en niðurstaðan úr þeim gæti orðið forboði um örlög sambandsríkisstjórnarinnar í Berlín. Næstu sambandsþingkosningar fara fram haustið 2006.