Athugasemdir við mannréttindamál

Fjölmargar athugasemdir vegna mannréttindamála hér á landi er að finna í niðurstöðu nefndar á vegum Sameinuðu þjóðanna sem fjallar um afnám kynþáttamisréttis. Mismunun, meðferð á hælisleitendum, atvinnumál útlendinga og aldursskilyrði til dvalarleyfa er meðal þess sem gerðar eru athugasemdir við og eru íslensk stjórnvöld hvött til að vinna að úrbótum. Mælt er með því að alþjóðasamningur um afnám alls kynþáttamisréttis verði lögfestur á Íslandi. Og því að yfirvöld móti virkari stefnu til að koma í veg fyrir kynþáttamisrétti og stjórnvöld eru hvött til að grípa til beinna aðgerða til að koma í veg fyrir kynþáttafordóma á öllum sviðum mannlífsins, meðal annars með því að taka til athugunar setningu heildstæðrar löggjafar sem bannar mismunun. Nefndin lýsir áhyggjum sínum af upplýsingum þess efnis að hælisumsóknir séu ekki alltaf rétt meðhöndlaðar hjá landamæralögreglu og mælir með því að stjórnvöld endurskoði umdeild 24 ára aldursskilyrði vegna veitingar dvalarleyfa fyrir maka og skoði aðrar leiðir til að koma í veg fyrir nauðungarhjónabönd. Þá lýsti nefndin áhyggjum sínum af því fyrirkomulagi að veita atvinnurekendum en ekki starfsmönnunum sjálfum bráðabirgðatvinnuleyfi. Mælist til að stjórnvöld bæti réttarstöðu erlendra verkamanna og komi í veg fyrir að þeir verði fyrir mismunun. Nefndinni bárust einnig kvartanir um að einstaka skemmtistaðir neiti fólki um aðgang vegna kynþáttafordóma, og segir athygli verkja að ekki hafi fallið dómar á grundvelli almennra hegningalaga sem bannar slíkt framferði. Þá lýsir nefndin áhyggjum sínum af því að hælisleitendur geti aðeins áfrýjað úrskurðum til dómsmálaráðuneytis og mælir með að komið verði á fót sjálfstæðum úrskurðaraðila þangað sem hægt verði að áfrýja ákvörðunum Útlendingastofnunar og dómsmálaráðuneytis. Nefndin lýsir áhyggjum sínum af því að fjárveitingar til Mannréttindaskrifstofu Íslands hafi verið felldar úr fjárlögum 2005 og hvetur stjórnvöld til að halda áfram samstarfi við samtök er berjast gegn kynþáttamisrétti, meðal annars með því að tryggja rekstrargrundvöll og sjálfstæði slíkra samtaka. Framkvæmdasjtóri Mannréttindaskrifstofu Íslands sem átti fund með sérfræðingum Sameinuðu þjóðanna og skilaði viðbótarskýrslu til nefndarinnar segir athugasemdirnar ekki koma á óvart.