Varðhalds­stöð þar sem vista megi hælis­leit­endur og börn lengur en grunaða glæpa­menn

„Það er lítið í lögunum sem segir hversu mikið á að reyna önnur vægari atriði áður en ákveðið er að setja fólkið í þessa varðhaldsstöð. Þannig það sem getur gerst í rauninni er að þú getur verið að koma inn í landið, þú getur sótt um hæli og í raun og veru verið sett beint inn á þessa varðhaldsstöð. 

Þar má geyma þig í allt að átján mánuði. Þegar kemur að því til dæmis að fólk er handtekið fyrir glæpi þá er hámarkstími í gæsluvarðhaldi tólf vikur, þarna er verið að tala um að það megi halda fólki í varðhaldi í allt að átján mánuði,“ sagði Gísli Rafn Ólafsson, framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi, í kvöldfréttum Sýnar.

Gögn skorti með frumvarpsdrögunum um reynslu stjórnvalda af öðrum vægari úrræðum sem hafi verið beitt við frávísun fólks fram að þessu og hversu margir hefðu þá verið vistaðir í brottfarastöð ef úrræðið stæði til boða.

„Þetta eru gögn sem þurfa að koma með til að hægt sé að taka ákvarðanir um það hvað eru vægari atriði sem virka,“ segir Gísli.

Brjóti á réttindum barna

„Það sem við höfum áhyggjur af er að þarna er líka verið að leyfa að setja í varðhald börn. Það er eitthvað sem öll mannréttindasamtökin eru að benda á, og meira að segja Mannréttindastofnun Íslands, sem er ný stofnun undir Alþingi, bendir á að þetta geti verið brot á Barnasáttmála og fleiri hlutum. Það er eitthvað sem við verðum að passa okkur í hið ítrasta að gera ekki, að hafa ,eins og framkvæmdastjóri Barnaheilla benti á, alvarleg áhrif á geðheilsu barna.“

Gísli bætir við að það sé óljóst hvernig eftirliti verði háttað með notkun þessa nýja úrræðis.

„Það er skýrt þegar kemur að sakamálum og hvernig eigi að hafa eftirlit með fangelsum og annað. Þetta er ekki nógu skýrt í þessum frumvarpsdrögum.“

Hann segir málið hafa mætt lítilli mótstöðu á Alþingi en það sé von Rauða krossins og annarra mannréttindasamtaka að það verði hlustað á þeirra athugasemdir.

„Og það sé passað að það sé ekki verið að brjóta í bága við lög eins og Barnasáttmálann sem búið er að færa í lög á Íslandi og það sé verið að passa að þetta verði einungis notað í ítrustu atvikum.“

Fylgdarlaus börn ekki vistuð

Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra hefur sagt úrræðið hugsað sem algjört lokaúrræði gagnvart fólki sem sýni engan samstarfsvilja við brottvísun úr landi. Ísland sé eina Schengen-ríkið án slíkrar brottfararstöðvar. 

„Varðandi þessa gagnrýni get ég auðvitað skilið þessi sjónarmið, hvaðan þau koma en eins og ég segi: Ísland er eftirbátur annarra ríkja hvað þetta varðar og þetta snýst um það að geta framfylgt hérna ákveðinni stefnu í þessum málaflokki.“

Ekkert fylgdarlaust barn verði vistað á brottfarastöðinni og segir ráðherra það hennar von að sem fæsta þurfi að vista þar, horft sé til þess að sundra ekki fjölskyldum.