Máttu reka hjúkrunar­fræðing sem neitaði hrað­prófi

Skurðhjúkrunarfræðingurinn stefndi einkareknu heilbrigðisfyrirtæki sem hún starfaði fyrir vegna uppsagnarinnar. Krafðist hún rúmra fimm milljóna króna í bætur. Konan krafðist þess að fá greiddan uppsagnarfrest og miskabætur á þeim grundvelli að uppsögnin hefði verið einhliða og ólögmæt.

Fyrirtækið sagði konunni upp eftir að hún gerði yfirmönnum sínum ljóst að hún ætlaði ekki að verða við fyrirmælum þeirra um að starfsmenn þyrftu að gangast undir hraðpróf vegna kórónuveirunnar í desember árið 2021.

Konan mannaði meðal annars skurðstofu við aðgerðir, þreif áhöld fyrir aðgerðir, undirbjó skurðstofu og sinnti sjúklingum sem gengust undir aðgerð. Fyrirtækið gerir meðal annars liðskiptiaðgerðir, efnaskiptaaðgerðir og sinnir lýtalækningum.

Héraðsdómur Reykjavíkur sýknaði fyrirtækið af kröfum konunnar í síðasta mánuði.

Sagt að hún gæti ekki starfað áfram

Ágreiningur konunnar við vinnuveitanda sinn kom upp á þeim tíma sem ómíkronafbrigði Covid-19 kom fram en þá fjölgaði smituðum mikið frá því þegar önnur afbrigði voru ráðandi. Fyrirtækið kom á grímuskyldu og óskaði eftir því að starfsfólk léti bólusetja sig gegn veirunni. Konan lét ekki bólusetja sig og vissu sumir eigendur fyrirtækisins af því.

Kvöldið áður en konunni var sagt upp tilkynnti einn eigenda fyrirtækisins um að starfsfólk ætti að taka hraðpróf áður en það hefði störf daginn eftir í tilkynningu á innri vef starfsfólksins. Konan hélt því fram að hún hefði ekki séð þau skilaboð og að henni hafi ekki verið upplýst um að próf að morgni væri stefnan. Því hafi hún farið beint í að sinna sjúklingum þegar hún mætti til vinnu.

Verkefnastjóri skurðstofa og annar hjúkrunarfræðingur báru aftur á móti vitni um að konan hefði sagt að hún ætlaði ekki að taka hraðpróf þegar hún mætti til starfa morguninn eftir. Framkvæmdastjóri hafi síðar sagt konunni að hún gæti ekki starfað áfram hjá fyrirtækinu ef hún héldi afstöðu sinni til streitu. 

Þau ræddu saman í síma þá um kvöldið. Daginn eftir sendi framkvæmdastjórinn henni bréf með rökstuðningi fyrir riftun ráðningarsamningsins. Fyrirtækið greiddi konunni full laun út mánuðinn þrátt fyrir að það teldi skyldu sína til að greiða henni laun falla niður frá þeim degi sem samningnum var rift.

Mátti vera ljóst mikilvægi sóttvarna við skurðaðgerðir

Héraðsdómur taldi að konan hefði verið vöruð við því að henni yrði vikið fyrirvaralaust úr starfi ef hún gengist ekki undir hraðpróf þegar hún fundaði með framkvæmdastjóranum. Henni hafi samt ekki snúist hugur.

Fyrirmæli fyrirtækisins um hraðpróf starfsfólks hafi verið lögmæt og gefin á málefnalegum grundvelli í þeim tilgangi að vernda sjúklinga, starfsmenn og fyrirtækið á tímum farsóttar. Þau hafi verið snar þáttur í að gæta öryggis sjúklinga og starfsfólks í ljósi eðlis starfseminnar. 

Augljóst væri að sjúklingar settu sig í smithættu við að gangast undir skurðaðgerðir. Nauðsynlegt hafi því verið að gæta sérstaklega vel að öllum smitvörnum í rekstri fyrirtækisins, þar á meðal með notkun hraðprófa. Það hefði verið eðlileg lágmarkskrafa að starfsmenn sem væru viðstaddir aðgerðir og sinntu sjúklingum hlýddu fyrirmælum um sóttvarnir og tækju hraðpróf við upphaf vinnudags.

„Ekki verður talið að slík fyrirmæli hafi verið íþyngjandi fyrir stefnanda nema síður sé. Þá mátti stefnanda sem menntuðum hjúkrunarfræðingi vera ljóst mikilvægi sótt- og smitvarna við skurðaðgerðir,“ segir í dómsorðinu.

Ámælisvert brot á hlýðniskyldu

Taldi dómurinn að brot konunnar á hlýðniskyldu við vinnuveitanda sinn hafi verið veruleg vanefnd á ráðningarsamningi. Brotið hafi verið sérstaklega ámælisvert vegna eðlis starfa konunnar sem skurðhjúkrunarfræðingur og viðkvæms ástands sjúklinga sem hún átti að sinna. Þannig hafnaði dómurinn alfarið að fyrirtækið hefði bakað henni miskatjón með uppsögninni.

Konan var dæmd til þess að greiða 1.240.000 krónur í málskostnað.