Umdeildur dómari vill dæma í miðju framboði

„Ég væri alveg tilbúinn til að ljúka við mín mál fram að réttarhléi, ég sé ekkert að því. Auðvitað að því gefnu að ég geti átt samtal við lögmenn og málsaðila, og ef þeir eru sáttir, treysti ég mér til þess,“ sagði Arnar Þór í Silfrinu á RÚV í dag. Réttarhlé er í Héraðsdómi Reykjavíkur í júlí og ágúst.

Að auki telur Arnar algerlega eðlilegt að hann snúi aftur til starfa sem dómari ef hann gengur bónleiður til búðar eftir prófkjörið.

„Já, algerlega afdráttarlaust, ef við viljum virða stjórnarskrána. Og við viljum heimila og hvetja fólk til að vera þátttakendur í lýðræðislegri umræðu og stjórnmálastarfi,“ sagði Arnar.

Bendir á álag í dómskerfinu

Arnar Þór er dómari við Héraðsdóm Reykjavíkur og segist hafa rætt við starfandi dómstjóra um málið og er þar að líkindum átt við Barböru Björnsdóttur varadómstjóra.

„Það er ekkert endilega vilji til þess innan míns vinnustaðar að ég hverfi frá,“ sagði Arnar Þór. „Svo er það líka þannig að það eru aðilar sem eru að bíða eftir að fá mál sín afgreidd hjá mér og yrðu örugglega ekki sáttir með að ég myndi hverfa.“

„Staðreyndin er þessi: Það er mikið álag í dómskerfinu og það munar um hvern mann sem hverfur af vettvangi til annarra starfa,“ sagði dómarinn.

Arnar stefnir á þátttöku í prófkjöri í Suðvesturkjördæmi en þar hefur þó ekki enn verið tilkynnt um að prófkjör verði yfirleitt haldið. Arnar býr í Garðabæ. Prófkjör Sjálfstæðismanna í Reykjavík fer fram 4. og 5. júní. 

Hvað segja dómstjóri og ráðherra?

Ingibjörg Þorsteinsdóttir héraðsdómari, sem er ein í framboð til dómstjóraembættis við Héraðsdóm Reykjavíkur, mun að líkindum taka formlega afstöðu til áforma Arnars, en það er dómstjóra að kvarta til nefndar um dómarastörf ef hann telur dómara ekki fylgja reglum.

Það er einnig í höndum ráðherra samkvæmt lögum að kvarta yfir framferði dómara ef hann telur „að háttsemi dómara eða vanræksla í starfi eða framferði hans utan starfs sé slíkt að aðfinnsluvert sé.“

Virk þátttaka í stjórnmálabaráttu á opinberum vettvangi er ósamrýmanleg starfi dómara, samkvæmt siðareglum dómara.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra er sjálf í prófkjörsbaráttu innan Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík og er þar með í tvíbentri stöðu gagnvart Arnari Þór.

Annars vegar eru þau bæði að keppast um sæti í prófkjöri innan sama flokks, þó að líklega sé það í ólíkum kjördæmum, og hins vegar getur ráðherra átalið dómarann fyrir pólitíska þátttöku sína. Sjá 47. grein dómsstólalaga.

Ekki hefur náðst í ráðherra vegna málsins.

Sagði sig úr Dómarafélaginu vegna ósættis

Arnar Þór gekk úr Dómarafélagi Íslands meðal annars vegna þess að hann var mótfallinn ákvæðum um að dómarar skyldu ekki taka þátt í pólitísku starfi.

Þegar Ingibjörg Þorsteinsdóttir, sem nú er líkleg til þess að verða dómstjóri á vinnustað Arnars, var formaður Dómarafélag Íslands, sagði hún að dómarar ættu að forðast í lengstu lög að taka þátt í skoðanaskiptum um viðkvæm málefni. 

Orkupakkinn var á þeim tíma mjög til umræðu og Arnar var í broddi fylkingar á meðal andstæðinga hans.

Arnar Þór hefur tjáð sig mikið um Evrópumál og fullveldi Íslendinga, og einkum skort á því, í samhengi við EES-samninginn. Hann hefur líka tjáð sig um vald embættismanna í tengslum við kórónuveiruna, um „jákvæða þjóðhyggju“ og sagt að hann telji að verið geti að Íslendingar séu of feimnir við að taka umræðuna um innflytjendur.

Gunnar sagði af sér embætti strax

Aðeins einn dómari hefur boðið sig fram til þings á síðari tímum, Gunnar Thoroddsen, þegar hann var Hæstaréttardómari árið 1970. 

,,Ég tel að þátttaka í prófkjöri samrýmist ekki stöðu hæstaréttardómara og mun segja af mér embætti áður en prófkjör hefst," sagði Gunnar þegar hann tilkynnti um framboð sitt í samtali við Morgunblaðið 23. september 1970.

Einn dómari hefur misst embætti sitt vegna þess að hann „rýrði álit sitt siðferðilega“ með því að nota embætti sitt til að nálgast ódýrara áfengi hjá áfengisverslun ríkisins. Það var Magnús Thoroddsen og dómur gekk í því máli árið 1989.