Íslendingar gáfu ekki eftir

Þetta var heiður. Ég fékk líka 100 punda inneign hjá Amazon og hugsa að ég kaupi nokkrar kvikmyndir til að horfa á, það er eiginlega aðaltómstundaiðja mín fyrir utan að lesa bækur og greinar um alþjóðastjórnmál.“

Þetta segir Sverrir Steinsson um verðlaun sem Félag stjórnmálafræðinga sæmdi hann nýlega fyrir lokaritgerð sína í meistaranámi við HÍ. Hún fjallaði um þorskastríðin á síðustu öld. Af hverju valdi hann það efni?



„Ég tók fyrir alþjóðasamskipti í MA-náminu og lærði um þorskastríðin á fyrstu önninni. Það var aðallega sagnfræðileg yfirferð um hvaða atburðir voru að gerast og hver sjónarmið þeirra aðila sem tóku þátt í þeim voru, einkum Íslendinga. Mér fannst vanta að setja þessi átök í samhengi við þær kenningar sem við vorum að lesa um í öðrum námskeiðum í skólanum, svo þar var glufa.“



Sverrir nefnir kenningar eins og nýraunsæi sem miði við að ráðamenn setji öryggishagsmuni í fyrsta sæti; líka frjálslyndisstefnu sem leggi áherslu á þætti eins og lýðræði og viðskipti og auki líkur á friðsamlegum samskiptum. En gilda sömu kenningar nú og á tímum þorskastríðanna?

„Já, kenningarnar eru flestar sígildar og þó að þær taki breytingum með tímanum hafa þær mikið að segja bæði um gamla atburði og nýrri,“ svarar Sverrir sem kemst að þeirri niðurstöðu að bæði Bretar og Íslendingar hafi vanmetið hinn aðilann.

„Báðir héldu að hinn mundi horfa í kostnaðinn og semja,“ segir hann. „Með tímanum áttuðu Bretar sig þó á að íslenskir ráðamenn gátu ekki bakkað, þá hefði almenningur refsað þeim, þrýstingurinn var svo mikill frá hagsmunaaðilum. Landsmenn hefðu litið á það sem svik ef ráðamenn hefðu samið. Svo þegar öryggishagsmunum var teflt í tvísýnu áttu Bretar auðveldara með að gefa eftir.“

Sverrir skilaði ritgerðinni á ensku, hann flutti hingað heim frá Svíþjóð 2005 og kveðst eiga auðveldara með að skrifa akademískar ritgerðir á ensku en íslensku. „Þó hefur meira verið skrifað um þorskastríðin á íslensku en ensku og því hafa erlendir fræðimenn átt erfitt með að afla sér heimilda um þau en á Íslandi höfum við ágætar bækur.“