Norðurlandameistarar í klamydíusmitum: „Við eigum að geta gert betur“

„Við erum allavega Norðurlandameistarar, svo mikið veit ég,“ segir Rannveig Pálsdóttir, húð- og kynsjúkdómalæknir, um tíðni klamydíusmita meðal ungra Íslendinga. Rannveig ræddi málin í sjónvarpsþættinum Hæpið á RÚV á miðvikudag.

Í fyrra greindi yfirlæknir á húð- og kynsjúkdómadeild Landspítalans frá því að Íslendingar greinist oftast Evrópuþjóða með klamydíu miðað við höfðatölu, en Rannveig segir erfitt að taka slíkar upplýsingar saman.

„Vandamálið er það að það er alltaf reiknað hversu margir taka próf,“ útskýrir Rannveig. „Það koma fleiri í skoðun hérlendis en í sumum öðrum löndum, en ég held að það sé ekki endilega meira en á Norðurlöndunum. Það er jákvætt, og nú er auðvitað hægt að gera þetta í þvagprufu. Ég vorkenni engum að þurfa að koma að pissa, ég vorkenndi þeim stundum í gamla daga þegar maður þurfti að stinga pinnum upp í þvagrásina hjá strákum, en nú vorkenni ég engum.“

Rannveig segir vandamálið snúast fyrst og fremst um litla notkun smokka hjá ungum Íslendingum.

„Fólk hugsar bara ekki fyrr en eftir á,“ segir hún. „Fólk veit þetta alveg, en það er einhvern veginn eins og það sé eitthvað mál að nota smokka. Það á ekki að vera eins gott og stelpur segja stundum við mig, þá er þetta bara búið fyrr. Svo eru þær auðvitað á pillunni, þannig fólk er ekki hrætt við getnað lengur. Það auðvitað breytti mjög miklu.“

Hún segir að í jafn litlu samfélagi og á Íslandi ætti að vera lítið mál að rekja fyrrum rekkjunauta og því ættum við að standa mun betur að vígi en við gerum.

„Þetta á að vera miklu auðveldara hér,“ segir Rannveig. „Svo eru lyfin ókeypis, þannig að þetta þarf ekki að vera svona. Við eigum að geta gert betur.“

Völdum ekki nógu gott bóluefni

Aðspurð hvernig Íslendingar standa varðandi aðra kynsjúkdóma nefnir Rannveig að lítið sé um lekanda og sárasótt hér á landi, þó örlítið aukning hafi verið í seinni flokknum undanfarið.

„En svo höfum við verið svolítið há í kynfæravörtunum,“ segir Rannveig. Hún telur það sérstaklega slæmt í ljósi þess að kynfæravörtur taki ekki einungis lengri tíma að lækna, heldur búi upplifunin með fólki mörg ár á eftir.

„Mér finnst það vera svolítil synd að við völdum á sínum tíma ekki eins breytt bólefni, vorum frekar að hugsa um leghálsinn frekar en kynfæravörturnar. Það er til tvenns konar bóluefni, annars vegar fjórgilt sem tekur frekar vörturnar. Það var notað í Ástralíu og þar smitast nánast enginn á aldrinum sextán til tuttugu ára.“