Kjarasamningar ráða miklu að mati AGS

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn segir mikilvægt að aðilar vinnumarkaðarins nái saman um launahækkanir sem fari ekki framúr hagvaxtarþróuninni. Eftirmál fjármálaáfallsins séu enn nokkur og áhætta fyrir hendi vegna kjarasamninga, losun gjadeyrishafta og minni eftirspurnar í helstu viðskiptalöndum.

Talsmenn Alþjóðagjaldeyrissjóðsins kynntu síðustu eftirfylgniskýrslu sína í tengslum við efnahagsáætlun Íslands og sjóðsins á fréttamannafundi á Kjarvalsstöðum í dag. Sjóðurinn hvetur til varfærni við losun gjaldeyrishafta í ljósi ástands heimsbúskaparins og stefnufestu í styrkingu innviða efnahagslífsins.

Annars séu horfur í íslenskum efnahagsmálum jákvæðar, eftirspurn sé kröftug og þótt dregið hafi úr hagvexti muni skuldaleiðrétting ríkisstjórnarinnar styrkja hana ásamt lægra innflutningsverði. En ein af ógnunum sem steðja að efnhagslífinu sé einmitt verðhjöðnun í helstu viðskiptalöndum.

Hagstofan greindi frá því í dag að verðbólga í þessum mánuði sé komin undir eitt prósent eða 0,8 prósent. Og þótt Íslendingar sem þekkja vel til óðaverðbólgu á árum áður kunni að fagna hjöðnun verðlags er það ekki endilega góð þróun.

Það er að segja ef verðbólga fer undir núll prósent sem myndi þýða stöðnun í efnahagslífinu.

Seðlabankinn og peningastefnunefnd standa á erfiðum tímamótum og horfast í augu við fjölda misvísindi merkjasendinga. Ég tel að verðhjöðnunaráhrif frá útlöndum sé ein af þeim, hin innflutta verðhjöðnun. En á sama tíma eru merki um að bilið þarna á milli sé að minnka og atvinnuleysi hefur kannski náð eðlilegri atvinnuþátttöku,“ segir Peter Dohlman formaður sendinefndar AGS á Íslandi.

Skýrsla AGS byggir á rannsóknum og samtölum við stjórnvöld, banka, fræðimenn, samtök launafólks og atinnurekenda og fleiri. Sjóðurinn telur Seðlabankann hafa nauðsynleg verkfæri til að bregðast við of mikilli hjöðnun verðlags. AGS segir ýmsa áhættu enn ríkja í efnahagsmálum landsins, meðal annars í komandi kjarasamningum. Spenna ríki á launamarkaði sem aðilar vinnumarkaðarins nái vonandi að semja um á skynsamlegum nótum.

„Og þetta er alvarlegt mál. Ég tel að allar launahækkanir umfram aukna framleiðni gætu leitt til vandamála og ógnað samkeppnishæfni Íslands,“ segir Dohlman.

En er lélegur kaupmáttur almennings ekki hluti vandamálsins?

„Frá upphafi kreppunnar hefur kaupgeta almennings fallið og efnahagslífið hefur enn ekki náð sömu hæðum og fyrir kreppu. Þannig að það er skiljanlegt að almenningur telji launin ekki vera viðunandi. En þau hækka með vexti efnahagslífsins og stöðugleika,“ segir Peter Dohlman.