Íraksstríð upphaf lýðræðisbylgju? 20. mars 2005 00:01 Stríðið í Írak var frá upphafi umdeilt og alþjóðlegar deilur um réttmæti þess hafa staðið undanfarin tvö ár eða svo. En nú er svo komið að jafnvel hörðustu gagnrýnendur stríðsrekstursins hugsa sitt mál og velta því óhugsanlega fyrir sér hvort stríði hafi verið besta mál. Ástæða þessara vangaveltna eru atburðir undanfarinna vikna, frá kosningunum í Írak í lok janúar. Þvert á hrakspárnar flykktust Írakar á kjörstaði og virtust fúsir að leggja líf og limi í hættu til þess að taka þátt í lýðræðislegum kosningum - hafa eitthvað um framganginn í eigin heimalandi að segja. Í kjölfarið er sem bylgja lýðræðiskennda fari um Miðausturlönd, öllum að óvörum. Á sjálfsstjórnarsvæðum Palestínumanna fóru fram forsetakosningar og lýðræðislegir straumar gera þar vart við sig. Skammt þar frá, í Líbanon, var morðið á Rafik Hariri, fyrrverandi forsætisráðherra, kornið sem fyllti mælinn og fólk þar lét kröftulega í sér heyra á götum úti, áhrifavöldunum í Sýrlandi til mikillar furðu. Raunar gætir áhrifa þess sem um er að vera í Líbanon í Sýrlandi. Í Egyptalandi sá Hosni Mubarak forseti sér skyndlega vænst að heimila mótframboð við sig í forsetakosningum síðar á þessu ári. Mubarak hefur ekki sýnt hugsanlegum mótherjum neina linkind þann tæpa aldarfjórðung sem hann hefur verið við völd. Meira að segja í Sádi-Arabíu virðist sem almenningur fái nú í vaxandi mæli að taka þátt í vali ráðamanna. Þar verða frambjóðendur leyfðir í héraðskosningum síðar í þessum mánuði og talsmenn stjórnvalda segja að á næsta ári fái meira að segja konur að kjósa og að bjóða sig fram. Í Washington og víðar eru þessar hreyfingar túlkaðar sem svo að stríðið í Írak hafi hreyft við misspilltum og ólýðræðislegum stjórnmálamönnum í þessum heimshluta og að kosningarnar í janúar hafi sýnt að fólk getur haft áhrif, lýðræði getur líka virkað í Miðausturlöndum. Bush Bandaríkjaforseti og menn hann álíta þetta bestu sönnum þess að stríðið í Írak hafi verið réttmætt og að sú stefna Bush að breiða lýðræði út um allan heim, nánast með góðu eða illu, beri árangur. Jafnvel efasemdarmenn og harðir gagnrýnendur eins og Ted Kennedy sjá ástæðu til að hrósa Bush fyrir þátt hans í atburðarásinni. Svo virðist sem Hosni Mubarak, Mahmoud Abbas og drúsaleiðtoganum í Líbanon, Walid Jumblatt, hafi tekist það sem Rumsfeld, Rice og Cheney hefur ekki tekist hingað til: að þagga niður í helstu andstæðingum Íraksstríðsins. Erlent Fréttir Mest lesið Valdimar Örnólfsson er látinn Innlent Farþegar sjá ekki fólkið sem gegnumlýsir farangurinn Innlent Reiði yfir pítsupartíi: Auglýst á fundi án samráðs Innlent Deiluefni jafnað við jörðu í Kópavogi Innlent Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Innlent Með lista yfir góða og slæma bandamenn Erlent Berserksgangur á gististað Innlent Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Erlent Vekur spurningar um hugsanlega meðferð við heilabilun Innlent Fresta leit að ferðamanninum Innlent Fleiri fréttir Fyrirtæki MrBeast sakað um að afsaka kynferðislega áreitni Skjóta á alla báta sem leggja tundurdufl Með lista yfir góða og slæma bandamenn Fimm í lífshættu eftir lestarslysið Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Vélmennið Ace sigrar atvinnumenn í borðtennis Tóku tvö skip og réðust á það þriðja Óvænt jafntefli í kjördæmastríðinu Sækja mannréttindasamtök til saka vegna njósna um öfgamenn Vilja senda afganska bandamenn og fjölskyldur til Kongó Hætta að styrkja Feneyjartvíæringinn vegna þátttöku Rússa Vilja tæpar tvö hundruð billjónir til varnarmála Allir Bretar fæddir eftir 2008 í lífstíðarbann frá tóbaki Framlengir vopnahléið og herkvína Þriðji þingmaðurinn segir af sér á viku Viðræður enn á ís vegna „óásættanlegrar“ hegðunar Ein af hinstu óskum Frans páfa enn óuppfyllt „Jæja, herra Heuermann. Mér skilst að þú hyggist játa fyrir mér þessi morð?“ Starmer vissi ekkert en þrýstingurinn mikill að gefa Mandelson grænt ljós Skaut ferðamann til bana við mexíkóskan pýramída Friðurinn úti á morgun en ekkert ákveðið um viðræður Óttast enn stærri skjálfta í Japan á næstu dögum Vilja festa símabannið í lög Vill þrjátíu milljarða vegna fyllerísfréttar D4vid ákærður fyrir að myrða táningsstúlku Utankjörfundur fer vel af stað og fylgið að setjast Stór skálfti í Japan og flóðbylgjuviðvörun gefin út Bandamaður Rússa vann stórsigur í Búlgaríu Faðirinn skaut sjö börn sín til bana og eitt til viðbótar Starmer á leið á átakafund í þinginu Sjá meira
Stríðið í Írak var frá upphafi umdeilt og alþjóðlegar deilur um réttmæti þess hafa staðið undanfarin tvö ár eða svo. En nú er svo komið að jafnvel hörðustu gagnrýnendur stríðsrekstursins hugsa sitt mál og velta því óhugsanlega fyrir sér hvort stríði hafi verið besta mál. Ástæða þessara vangaveltna eru atburðir undanfarinna vikna, frá kosningunum í Írak í lok janúar. Þvert á hrakspárnar flykktust Írakar á kjörstaði og virtust fúsir að leggja líf og limi í hættu til þess að taka þátt í lýðræðislegum kosningum - hafa eitthvað um framganginn í eigin heimalandi að segja. Í kjölfarið er sem bylgja lýðræðiskennda fari um Miðausturlönd, öllum að óvörum. Á sjálfsstjórnarsvæðum Palestínumanna fóru fram forsetakosningar og lýðræðislegir straumar gera þar vart við sig. Skammt þar frá, í Líbanon, var morðið á Rafik Hariri, fyrrverandi forsætisráðherra, kornið sem fyllti mælinn og fólk þar lét kröftulega í sér heyra á götum úti, áhrifavöldunum í Sýrlandi til mikillar furðu. Raunar gætir áhrifa þess sem um er að vera í Líbanon í Sýrlandi. Í Egyptalandi sá Hosni Mubarak forseti sér skyndlega vænst að heimila mótframboð við sig í forsetakosningum síðar á þessu ári. Mubarak hefur ekki sýnt hugsanlegum mótherjum neina linkind þann tæpa aldarfjórðung sem hann hefur verið við völd. Meira að segja í Sádi-Arabíu virðist sem almenningur fái nú í vaxandi mæli að taka þátt í vali ráðamanna. Þar verða frambjóðendur leyfðir í héraðskosningum síðar í þessum mánuði og talsmenn stjórnvalda segja að á næsta ári fái meira að segja konur að kjósa og að bjóða sig fram. Í Washington og víðar eru þessar hreyfingar túlkaðar sem svo að stríðið í Írak hafi hreyft við misspilltum og ólýðræðislegum stjórnmálamönnum í þessum heimshluta og að kosningarnar í janúar hafi sýnt að fólk getur haft áhrif, lýðræði getur líka virkað í Miðausturlöndum. Bush Bandaríkjaforseti og menn hann álíta þetta bestu sönnum þess að stríðið í Írak hafi verið réttmætt og að sú stefna Bush að breiða lýðræði út um allan heim, nánast með góðu eða illu, beri árangur. Jafnvel efasemdarmenn og harðir gagnrýnendur eins og Ted Kennedy sjá ástæðu til að hrósa Bush fyrir þátt hans í atburðarásinni. Svo virðist sem Hosni Mubarak, Mahmoud Abbas og drúsaleiðtoganum í Líbanon, Walid Jumblatt, hafi tekist það sem Rumsfeld, Rice og Cheney hefur ekki tekist hingað til: að þagga niður í helstu andstæðingum Íraksstríðsins.
Erlent Fréttir Mest lesið Valdimar Örnólfsson er látinn Innlent Farþegar sjá ekki fólkið sem gegnumlýsir farangurinn Innlent Reiði yfir pítsupartíi: Auglýst á fundi án samráðs Innlent Deiluefni jafnað við jörðu í Kópavogi Innlent Hákon Þór hvarf sporlaust í Búdapest Innlent Með lista yfir góða og slæma bandamenn Erlent Berserksgangur á gististað Innlent Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Erlent Vekur spurningar um hugsanlega meðferð við heilabilun Innlent Fresta leit að ferðamanninum Innlent Fleiri fréttir Fyrirtæki MrBeast sakað um að afsaka kynferðislega áreitni Skjóta á alla báta sem leggja tundurdufl Með lista yfir góða og slæma bandamenn Fimm í lífshættu eftir lestarslysið Fjórir í lífshættu eftir lestarslys í Danmörku Vélmennið Ace sigrar atvinnumenn í borðtennis Tóku tvö skip og réðust á það þriðja Óvænt jafntefli í kjördæmastríðinu Sækja mannréttindasamtök til saka vegna njósna um öfgamenn Vilja senda afganska bandamenn og fjölskyldur til Kongó Hætta að styrkja Feneyjartvíæringinn vegna þátttöku Rússa Vilja tæpar tvö hundruð billjónir til varnarmála Allir Bretar fæddir eftir 2008 í lífstíðarbann frá tóbaki Framlengir vopnahléið og herkvína Þriðji þingmaðurinn segir af sér á viku Viðræður enn á ís vegna „óásættanlegrar“ hegðunar Ein af hinstu óskum Frans páfa enn óuppfyllt „Jæja, herra Heuermann. Mér skilst að þú hyggist játa fyrir mér þessi morð?“ Starmer vissi ekkert en þrýstingurinn mikill að gefa Mandelson grænt ljós Skaut ferðamann til bana við mexíkóskan pýramída Friðurinn úti á morgun en ekkert ákveðið um viðræður Óttast enn stærri skjálfta í Japan á næstu dögum Vilja festa símabannið í lög Vill þrjátíu milljarða vegna fyllerísfréttar D4vid ákærður fyrir að myrða táningsstúlku Utankjörfundur fer vel af stað og fylgið að setjast Stór skálfti í Japan og flóðbylgjuviðvörun gefin út Bandamaður Rússa vann stórsigur í Búlgaríu Faðirinn skaut sjö börn sín til bana og eitt til viðbótar Starmer á leið á átakafund í þinginu Sjá meira