Snið­ganga banda­menn á NATO-fundum

Fundurinn á að vera haldinn í Póllandi seinna í október en á meðal þeirra sem hafa ekki fengið boð á hann eru Frakkar, Bretar og ríkisstjórnir Eystrasaltsríkjanna. Þar á meðal eru ríki sem hafa aukið fjárútlát til varnarmála í takt við kröfur ríkisstjórnar Trumps.

„Við erum að gera allt sem hefur verið krafist af okkur,“ sagði einn embættismaður frá ríki sem verið er að sniðganga við blaðamann Politico.

„Við erum að reyna að átta okkur á því hver viðmiðin eru og hver tilgangur þessara funda er. Það er ekki búið að segja okkur mikið.“

Hafa ýtt undur sundrung

Trump og hans helstu ráðherrar og embættismenn hafa fyrir ýtt undir sundrung innan bandalagsins. Sjálfur hefur Trump ítrekað talað um að NATO geri ekkert fyrir Bandaríkin og að önnur ríki bandalagsins myndu ekki koma Bandaríkjunum til aðstoðar. Þá hefur hann gefið til kynna að hann myndi ekki aðstoða önnur ríki í bandalaginu, ef ráðist yrði á þau.

Í Hvíta húsinu og í varnarmálaráðuneyti Bandaríkjanna er nú verið að endurskoða viðveru bandarískra hermanna í Evrópu. Sú endurskoðun byggir að einhverju leyti á spurningalista sem Bandaríkjamenn sendu á ríkisstjórnir annarra NATO-ríkja í sumar.

Sjá einnig: Segja ekkert um svörin við yfirheyrslu Trumps

Spurningarnar á þessum lista sneru að miklu leyti að því hvernig umræddar ríkisstjórnir hafa og geta í framtíðinni stutt við utanríkisstefnu Bandaríkjanna. Hann snerist einnig um vopnakaup frá Bandaríkjunum og hvort ríkisstjórnirnar væru tilbúnar til að taka afstöðu gegn áætlunum innan Evrópusambandsins um að leggja áherslu á uppbyggingu hergagnaframleiðslu í Evrópu.

Það hefur reynst verulega óvinsælt í Bandaríkjunum og hafa embættismenn Trump kvartað sáran yfir því en væntanleg hernaðaruppbygging í Evrópu er að stórum hluta til komin vegna ótta ráðamanna þar um að Bandaríkin séu ekki lengur eins áreiðanlegir bandamenn og þeir hafa verið.

Sjá einnig: Kvarta sáran yfir vopnakaupum Evrópu

Þá var einnig þrýst á þessar ríkisstjórnir að segja sig frá Rómarsamþykktinni um stofnun Alþjóðlega sakamáladómstólsins.

Sjá einnig: Kemur ekki til greina að Ís­land segi sig frá stríðs­glæpa­dómstól

Ráðamenn víða í Evrópu eru sagðir hafa áhyggjur af því að Trump-liðar ætli sér að refsa tilteknum ríkjum heimsálfunnar, sem þeim finnst ekki haga sér í takt við vilja Trumps.

Pete Hegseth, varnarmálaráðherra Trumps, hefur varað meinta bandamenn Bandaríkjanna við því að styðji þeir ekki hagsmuni Bandaríkjanna verði afleiðingar af því.

Hafa haldið tvo fundi fyrir

Elbridge Colby, stefnumálastjóri varnarmálaráðuneytis Bandaríkjanna, mun leiða fundinn í Póllandi en hann mun hafa haldið tvo sambærilega fundi fyrr á árinu. Á þá fundi bauð hann Norðmönnum, Svíum, Finnum, Pólverjum, Þjóðverjum og Hollendingum.

Einn embættismaður sem sótti þá fundi heldur því fram við Politico að þeim hafi ekki verið ætlað að ýta undir sundrung innan NATO, heldur væri þeim ætlað að styrkja bandalagið. Hann viðurkenndi þó að innan NATO væri reiði meðal embættismanna ríkja sem hefðu ekki fengið boð á fundina.

Eftir fyrsta fundinn, sem haldinn var í Noregi, skrifaði Colby á X að hann hefði fundað með NATO-bandamönnum sem væru að mæta skuldbindingum sínum um fjárútlát til varnarmála og væru tilbúnir til að gera meira fyrir NATO.

Saman væru þessi ríki að róa í átt að nýju bandalagi.

Þá sagði hann að þessir tilteknu bandamenn væru ekki að biðja um ölmusu.