Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon skrifar 10. maí 2026 17:30 Áhugi á skólamálum fer vaxandi í þjóðfélaginu og mér sýnist stærsta hreyfiaflið í þeirri umræðu vera Viðskiptaráð og Morgunblaðið. Sem skólamaður fagna ég auðvitað umræðu um skólamál, en því miður sýnist mér þó að hvorugur aðilinn nálgist umræðuna á forsendum skólastarfsins sjálfs. Umfjöllunin er einhliða og byggð á takmörkuðum skilningi á aðalnámskrá og markmiðum skólastarfs. Föstudaginn 8. maí birti Morgunblaðið umfjöllun um einkunnadreifingu í íslensku og stærðfræði í Garðaskóla. Fréttin, sem byggði á tölum úr ársskýrslum skólans, virtist ætlað að styðja áhyggjur Viðskiptaráðs af svokallaðri einkunnaverðbólgu sem blaðið fjallaði um fyrr í vikunni. Aðaláhersla greinarinnar var á hversu margir nemendur útskrifuðust með A við lok grunnskóla, miðað við hversu fá þeirra hafi fengið A í 8. og 9. bekk. Markmið mitt er ekki að taka afstöðu til þess hvort einkunnaverðbólga sé raunverulegt vandamál á landsvísu enda hef ég ekki yfirsýn yfir allt það fjölbreytta námsmat sem metur hæfni nemenda í hverjum einasta skóla. Þær upplýsingar hafa Viðskiptaráð og Morgunblaðið reyndar ekki heldur, en láta það þó ekki stoppa sig. Markmiðið er hins vegar að leiðrétta villandi framsetningu og útskýra hvers vegna svona „margir“ nemendur geta útskrifast með A frá Garðaskóla. Í umfjöllun blaðsins eru einkunnir við útskrift bornar saman við einkunnir sama árgangs í 8. og 9. bekk. Slík framsetning gefur til kynna að þegar kemur að útskrift sé skólinn örlátur á A-einkunnir, en lítur fram hjá þeirri augljósu skýringu að nemendur bæta hæfni sína markvisst með námi. Þetta er í raun staðfesting á eðlilegu og árangursríku skólastarfi og metnaðarfullum og vinnusömum nemendum. Hefði blaðamaður í staðinn borið saman lokaeinkunnir útskriftarnemenda síðust ár, gögn sem hann hafði aðgang að, hefði komið í ljós að í Garðaskóla er ekki hægt að tala um einkunnaverðbólgu. Þvert á móti mætti tala um verðhjöðnun í íslensku, líkt og sjá má á meðfylgjandi línuriti. Í Garðaskóla leggjum við metnað í að veita nemendum nám við hæfi. Til þess höfum við öfluga stoðþjónustu og bjóðum upp á markvissar leiðir fyrir nemendur sem skara fram úr. Í því samhengi höfum við um árabil átt farsælt samstarf við Fjölbrautaskólann í Garðabæ, þar sem nemendur geta lokið annars þreps framhaldsskólaáfanga í ensku, íslensku og stærðfræði samhliða námi í grunnskóla. Á síðasta skólaári vorum við t.d. með 57 nemendur í 10. bekk sem luku framhaldsskólaáfanga í ensku og var meðaleinkunn þeirra 8,95, í íslensku voru nemendurnir 27 með meðaleinkunn upp á 8,95 og í stærðfræði voru nemendurnir 55 með meðaleinkunnina 9,1. Þessir nemendur þreyttu sömu próf og nemendur í FG og prófin eru yfirfarin og metin af kennurum þar en eru kenndir af kennurum Garðaskóla. Í langflestum tilfellum útskrifast þessir nemendur með grunnskólaeinkunnina A, enda hafa þeir sýnt fram á hæfni umfram viðmið aðalnámskrár. Og þeir hafa náð að sýna fram á þessa umfram hæfni vegna þess að við bjóðum þeim upp á markvissa leið til þess. Ég ítreka að ég fagna umræðu um skólamál. Ég neita þó að taka þátt í þeirri vegferð sem mér finnst Morgunblaðið og Viðskiptaráð vera á, þar sem flókið faglegt starf skóla er einfaldað, dregnar eru ályktanir af brotakenndum gögnum og skólum og kennurum stillt upp sem vandamáli í stað þess að reynt sé að skilja það hlutverk sem þeim er falið samkvæmt aðalnámskrá. Höfundur er skólastjóri Garðaskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Mest lesið Hvað metum við mest? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Er skólinn að kenna barninu þínu að lesa? Ertu viss? Andri Þorvarðarson Skoðun MR vinnur gegn markmiðum menntayfirvalda Óttar Kolbeinsson Proppé Skoðun Það er margt sem ég ekki skil Elinóra Inga Sigurðardóttir Skoðun Mannréttindi eiga ekki að vera pólitískt þrætuefni María Mist Þórs Sigursteinsdóttir Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson Skoðun Á Ísland að segja sig úr UEFA? Theódór S. Halldórsson Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson Skoðun Hvar eigum við heima? Martha Árnadóttir Skoðun Atvinnulífið ætti að vilja sjá samninginn Margrét Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Fullveldi þjóðar og fullveldi ríkis Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ,,Taktu lyfin þín“ Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Hver bauð Baudenbacher? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Kúvending eða ferð til fjár? Hallgrímur Oddsson skrifar Skoðun Hinsegin fólk á vinnumarkaði – Frá tölum til aðgerða Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin er heimskur, síljúgandi siðblindingi Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ein borg, minna kerfi og betri nýting fjármuna Sölvi Breiðfjörð skrifar Skoðun Það er margt sem ég ekki skil Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Er skólinn að kenna barninu þínu að lesa? Ertu viss? Andri Þorvarðarson skrifar Skoðun Hvað metum við mest? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Tæknilausnir og lesblindir Guðmundur S. Johnsen skrifar Skoðun Mannréttindi eiga ekki að vera pólitískt þrætuefni María Mist Þórs Sigursteinsdóttir skrifar Skoðun MR vinnur gegn markmiðum menntayfirvalda Óttar Kolbeinsson Proppé skrifar Skoðun Réttmæt kjörskrárvinnsla Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Látum ekki sumarið koma okkur aftur á óvart í Kópavogi Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Á Ísland að segja sig úr UEFA? Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Hvar eigum við heima? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Já er uppgjöf og Nei er ekki nóg Ágústa Árnadóttir skrifar Skoðun Hversu lengi eigum við að bíða? Kristín María Birgisdóttir skrifar Skoðun Akkeri og trygging fyrir Ísland Gunnar Örn Gunnarsson skrifar Skoðun Afborgunarlaus lán eru ekki neyðarúrræði – svar við dritdreifingu Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks á Íslandi Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki gjöf stjórnvalda Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Heilsuspillandi aðbúnaður fanga er dýrt stjórnunarlegt fúsk Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun 29. ágúst ‒ Fullveldið endurheimt? Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Fyrsta jáið skiptir máli Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Atvinnulífið ætti að vilja sjá samninginn Margrét Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar Skoðun Endalok einkalífsins: Hið alsjáandi auga Finnur Ágúst Ingimundarson skrifar Sjá meira
Áhugi á skólamálum fer vaxandi í þjóðfélaginu og mér sýnist stærsta hreyfiaflið í þeirri umræðu vera Viðskiptaráð og Morgunblaðið. Sem skólamaður fagna ég auðvitað umræðu um skólamál, en því miður sýnist mér þó að hvorugur aðilinn nálgist umræðuna á forsendum skólastarfsins sjálfs. Umfjöllunin er einhliða og byggð á takmörkuðum skilningi á aðalnámskrá og markmiðum skólastarfs. Föstudaginn 8. maí birti Morgunblaðið umfjöllun um einkunnadreifingu í íslensku og stærðfræði í Garðaskóla. Fréttin, sem byggði á tölum úr ársskýrslum skólans, virtist ætlað að styðja áhyggjur Viðskiptaráðs af svokallaðri einkunnaverðbólgu sem blaðið fjallaði um fyrr í vikunni. Aðaláhersla greinarinnar var á hversu margir nemendur útskrifuðust með A við lok grunnskóla, miðað við hversu fá þeirra hafi fengið A í 8. og 9. bekk. Markmið mitt er ekki að taka afstöðu til þess hvort einkunnaverðbólga sé raunverulegt vandamál á landsvísu enda hef ég ekki yfirsýn yfir allt það fjölbreytta námsmat sem metur hæfni nemenda í hverjum einasta skóla. Þær upplýsingar hafa Viðskiptaráð og Morgunblaðið reyndar ekki heldur, en láta það þó ekki stoppa sig. Markmiðið er hins vegar að leiðrétta villandi framsetningu og útskýra hvers vegna svona „margir“ nemendur geta útskrifast með A frá Garðaskóla. Í umfjöllun blaðsins eru einkunnir við útskrift bornar saman við einkunnir sama árgangs í 8. og 9. bekk. Slík framsetning gefur til kynna að þegar kemur að útskrift sé skólinn örlátur á A-einkunnir, en lítur fram hjá þeirri augljósu skýringu að nemendur bæta hæfni sína markvisst með námi. Þetta er í raun staðfesting á eðlilegu og árangursríku skólastarfi og metnaðarfullum og vinnusömum nemendum. Hefði blaðamaður í staðinn borið saman lokaeinkunnir útskriftarnemenda síðust ár, gögn sem hann hafði aðgang að, hefði komið í ljós að í Garðaskóla er ekki hægt að tala um einkunnaverðbólgu. Þvert á móti mætti tala um verðhjöðnun í íslensku, líkt og sjá má á meðfylgjandi línuriti. Í Garðaskóla leggjum við metnað í að veita nemendum nám við hæfi. Til þess höfum við öfluga stoðþjónustu og bjóðum upp á markvissar leiðir fyrir nemendur sem skara fram úr. Í því samhengi höfum við um árabil átt farsælt samstarf við Fjölbrautaskólann í Garðabæ, þar sem nemendur geta lokið annars þreps framhaldsskólaáfanga í ensku, íslensku og stærðfræði samhliða námi í grunnskóla. Á síðasta skólaári vorum við t.d. með 57 nemendur í 10. bekk sem luku framhaldsskólaáfanga í ensku og var meðaleinkunn þeirra 8,95, í íslensku voru nemendurnir 27 með meðaleinkunn upp á 8,95 og í stærðfræði voru nemendurnir 55 með meðaleinkunnina 9,1. Þessir nemendur þreyttu sömu próf og nemendur í FG og prófin eru yfirfarin og metin af kennurum þar en eru kenndir af kennurum Garðaskóla. Í langflestum tilfellum útskrifast þessir nemendur með grunnskólaeinkunnina A, enda hafa þeir sýnt fram á hæfni umfram viðmið aðalnámskrár. Og þeir hafa náð að sýna fram á þessa umfram hæfni vegna þess að við bjóðum þeim upp á markvissa leið til þess. Ég ítreka að ég fagna umræðu um skólamál. Ég neita þó að taka þátt í þeirri vegferð sem mér finnst Morgunblaðið og Viðskiptaráð vera á, þar sem flókið faglegt starf skóla er einfaldað, dregnar eru ályktanir af brotakenndum gögnum og skólum og kennurum stillt upp sem vandamáli í stað þess að reynt sé að skilja það hlutverk sem þeim er falið samkvæmt aðalnámskrá. Höfundur er skólastjóri Garðaskóla.
Skoðun Mannréttindi eiga ekki að vera pólitískt þrætuefni María Mist Þórs Sigursteinsdóttir skrifar
Skoðun Afborgunarlaus lán eru ekki neyðarúrræði – svar við dritdreifingu Halldór Jörgen Olesen skrifar
Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar
Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar