Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifa 12. maí 2026 15:00 Það var mikið gleðiefni þegar Ísland lögfesti loksins samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í lok síðasta árs eftir áratuga baráttu fatlaðs fólks, aðstandenda og hagsmunasamtaka þeirra. Nú sitjum við eftir með spurninguna „Og hvað svo?“ því mannréttindasáttmálar eru einskis virði ef samfélagið ætlar ekki að virða þá, vinna eftir þeim og læra af mistökunum sem gerð hafa verið.Alltof oft eru réttindi og þátttaka fatlaðs fólks bundin við velferðarþjónustu og við hugsum ekki um fatlað fólk sem þátttakendur í samfélaginu; á vinnumarkaði, sem listafólk, sem foreldra, sem neytendur og dýrmætan þátt í fjölbreytileika samfélagsins. En ef við hugsum ekki um fatlað fólk byggjum við ósjálfrátt hindranir sem koma í veg fyrir að fólk geti verið með. Þannig verður til hingrás af aðskilnaði og ósýnileika sem festir fordóma og útskúfun í sessi. Þess vegna verðum við að keyra upp úr þeim hjólförum að hugsa bara um fatlað fólk þegar við erum að hugsa um velferð og þjónustu fyrir fatlað fólk og setja upp fötlunargleraugun í hverju einasta máli. Hvernig við byggjum upp menningar- og íþróttastarf, hvernig við skipuleggjum útivistarsvæði, hvernig við hönnum strætóbiðskýli, hvernig þróum vefi og öpp og svo mætti áfram telja.Vinstrið í Hafnarfirði heitir því að vinna að aðgerðaráætlun um réttindi fatlaðs fólks með samning Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi og að verkferlar verði mótaðir sem tryggja að fötlunargleraugun verði sett upp þegar ákvarðanir eru teknar. Hver einasta strætóstoppistöð, hver einsta ákvörðun í stafrænni þróun, hver einasti leikvöllur, hver einasta hjáleið við framkvæmdir, hvert einasta útivistarsvæði, verður skoðuð með fötlunargleraugun á nefinu. Ef það hindrar samfélagsþátttöku fatlaðs fólks þarf að fara aftur að teikniborðinu! Höfundar eru Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, oddviti Vinstrisins í Hafnarfirði og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir sem skipar 10. sæti listans. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Vinstrið Hafnarfjörður Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir Málefni fatlaðs fólks Mest lesið Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun Hverjir unnu þorskastríðin? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Fjallkonan Steinar Harðarson Skoðun PISA: Eru forsendurnar þær sömu í öllum löndum? Björn Þórisson Skoðun Húshjálp í skuldaborg - nýjasta froðan í Ráðhúsinu? Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvað eiga Obamacare og Borgarlínan sameiginlegt? Guðni Freyr Öfjörð Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Sjálfbær landbúnaður er öryggismál Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Minna kerfi og meiri hverfi Róbert Ragnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Samræmt eftirlit er betra eftirlit Benedikt S. Benediktsson,Jóhannes Þór Skúlason,Sigurður Hannesson skrifar Skoðun Fáum samninginn á borðið Greta Lind Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hver á að halda utan um hægri vænginn? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Króna eða evra? Umræða sem á skilið meira en slagorð Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Her- og gervimenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Húshjálp í skuldaborg - nýjasta froðan í Ráðhúsinu? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun ESB-umræðan: Þegar úrelt vinstrisýn þjónar sömu niðurstöðu og sérhagsmunir hægrisins Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hvað eiga Obamacare og Borgarlínan sameiginlegt? Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Minna kerfi og meiri hverfi Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Fjallkonan Steinar Harðarson skrifar Skoðun Ísland séð úr leikskóla Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Sjálfbær landbúnaður er öryggismál Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Félagsleg heilsa ræsisrottnanna Unnur Hrefna Jóhannsdóttir skrifar Skoðun PISA: Eru forsendurnar þær sömu í öllum löndum? Björn Þórisson skrifar Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar Skoðun Eftirlit Alþingismanna með ráðuneytunum Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Kári beislaður við Vaðöldu Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Það vantar ekki enn eitt átakið – það vantar aðgerðir Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Að leita langt yfir skammt Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Framkvæmd skólastefnu fær falleinkunn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Slönguspilið og svikamyllan Teitur Atlason skrifar Skoðun Þetta er algjört möst í fríið Hildur Vattnes Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Ég vel hattana sjálf Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Við erum að selja loftslagsmálin vitlaust Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Hin meinta lýðræðisveisla Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Excel-heilafúinn í Ráðhúsinu: Þegar tónlistarnám varð munaðarvara Jónas Sen skrifar Skoðun Andleg heilsa ungs fólks Héðinn Unnsteinsson skrifar Skoðun Sá maður sem ég sá á skjánum var ekki ég Gísli Hrafn Gunnarsson skrifar Sjá meira
Það var mikið gleðiefni þegar Ísland lögfesti loksins samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks í lok síðasta árs eftir áratuga baráttu fatlaðs fólks, aðstandenda og hagsmunasamtaka þeirra. Nú sitjum við eftir með spurninguna „Og hvað svo?“ því mannréttindasáttmálar eru einskis virði ef samfélagið ætlar ekki að virða þá, vinna eftir þeim og læra af mistökunum sem gerð hafa verið.Alltof oft eru réttindi og þátttaka fatlaðs fólks bundin við velferðarþjónustu og við hugsum ekki um fatlað fólk sem þátttakendur í samfélaginu; á vinnumarkaði, sem listafólk, sem foreldra, sem neytendur og dýrmætan þátt í fjölbreytileika samfélagsins. En ef við hugsum ekki um fatlað fólk byggjum við ósjálfrátt hindranir sem koma í veg fyrir að fólk geti verið með. Þannig verður til hingrás af aðskilnaði og ósýnileika sem festir fordóma og útskúfun í sessi. Þess vegna verðum við að keyra upp úr þeim hjólförum að hugsa bara um fatlað fólk þegar við erum að hugsa um velferð og þjónustu fyrir fatlað fólk og setja upp fötlunargleraugun í hverju einasta máli. Hvernig við byggjum upp menningar- og íþróttastarf, hvernig við skipuleggjum útivistarsvæði, hvernig við hönnum strætóbiðskýli, hvernig þróum vefi og öpp og svo mætti áfram telja.Vinstrið í Hafnarfirði heitir því að vinna að aðgerðaráætlun um réttindi fatlaðs fólks með samning Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi og að verkferlar verði mótaðir sem tryggja að fötlunargleraugun verði sett upp þegar ákvarðanir eru teknar. Hver einasta strætóstoppistöð, hver einsta ákvörðun í stafrænni þróun, hver einasti leikvöllur, hver einasta hjáleið við framkvæmdir, hvert einasta útivistarsvæði, verður skoðuð með fötlunargleraugun á nefinu. Ef það hindrar samfélagsþátttöku fatlaðs fólks þarf að fara aftur að teikniborðinu! Höfundar eru Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, oddviti Vinstrisins í Hafnarfirði og Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir sem skipar 10. sæti listans.
Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Samræmt eftirlit er betra eftirlit Benedikt S. Benediktsson,Jóhannes Þór Skúlason,Sigurður Hannesson skrifar
Skoðun ESB-umræðan: Þegar úrelt vinstrisýn þjónar sömu niðurstöðu og sérhagsmunir hægrisins Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar
Skoðun Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke skrifar
Skoðun Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Myasthenia Gravis – Sjaldgæfur sjúkdómur sem þarf meiri sýnileika Júliana Magnúsdóttir,Marianne Elisabeth Klinke Skoðun
Hvaða löggjöf verður áfram í höndum Alþingis ef til aðildar að ESB kemur? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun