Þungavigtarleiðtogar vilja mismikla samvinnu ESB-ríkja

Leiðtogar stærstu aðildarríkja evrusvæðisins styðja hugmyndina um Evrópusamband þar sem ríki geti unnið saman að málum „á ólíkum hraða“ og að samvinna sumra aðildarríkja geti verið dýpri en annarra.

Francois Hollande Frakklandsforseti bauð í gær Angela Merkel Þýskalandskanslara, Mariano Rajoy, forsætisráðherra Spánar, og Paolo Gentiloni, forsætisráðherra Ítalíu, til fundar í Versölum þar sem leiðtogarnir ræddu framtíð sambandsins í skugga aukins popúlisma í álfunni, yfirvofandi útgöngu Bretlands úr sambandinu og breyttum áherslum nýrrar Bandaríkjastjórnar.

Eining ekki það sama og einsleitni

Að fundi loknum talaði Hollande hlýlega um nýjar birtingarmyndir samstarfs ESB-ríkja. „Eining er ekki það sama og einsleitni,“ sagði forsetinn.

Tók hann sem dæmi að ákveðin ESB-ríki gætu unnið meira saman á sviði varnarmála og í peningamálum, til dæmis með samstillri stefnu í skatta- og velferðarmálum.

Talsmenn stjórnvalda í Frakklandi og Þýskalandi, ríkjunum sem hefur oft verið lýst sem helstu drifkröftum sambandsins, hafa áður varpað fram hugmyndum um að mögulega væri réttast að auka val aðildarríkja þegar kemur að því á hvaða sviðum þau vilji auka samvinnu við önnur aðildarríki.

Hvítbók framkvæmdastjórnarinnar

Jean Claude Juncker, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, kynnti í síðustu viku hvítbók framkvæmdastjórnarinnar um framtíð sambandsins á Evrópuþinginu.

Voru þar útlistaðar fimm ólíkar sviðsmyndir um hvernig framtíð sambandsins gæti þróast, en það væri nú leiðtoga aðildarríkjanna að taka afstöðu til þess hvert skuli stefna.

Í hvítbókinni má finna fimm ólíkar sviðsmyndir um framtíð sambandsins, en titlar þeirra segja í raun mikið um innihaldið.

• Halda áfram líkt og áður – einungis með smærri breytingum á sambandinu í kjölfar útgöngu Bretlands.
• Einungis innri markaðurinn – áhersla lögð á fá hið frjálsa flæði vara og fjármagns til að virka almennilega, en hverfa frá samstarfi á öðrum sviðum, allt frá innflytjendamálum til umhverfismála.
• Þeir sem vilja meira gera meira – viljug aðildarríki auka samstarf sitt á ólíkum sviðum, til dæmis á sviði vinnumarkaðsmála, löggæslumála eða eftirliti með farartækjum.
• Gera minna en vera skilvirkari – aukinn áhersla skuli lögð á að vera samstíga þegar kemur að viðskiptum, öryggi, innflytjendamálum og varnarmálum, en aðrir málaflokkar – til að mynda lýðheilsumál, neytendavernd, umhverfismál og vinnumarkaðsmál – verði á könnu einstakra aðildarríkja.
• Gera mun meira saman – til að mynda með því að stofna til varnarbandalags, auka miðstýringu þegar kemur að málefnum flóttafólks og að sambandið taki upp eigin skattheimtu.

Vill skapa umræðu

Juncker sagði hugmyndina þó ekki vera að leiðtogar aðildarríkjanna velji einn af kostunum fimm, heldur frekar að skapa umræðu um þær sviðsmyndir sem mest heilla.

Ætlunin væri að koma af stað umræðu og í haust myndi framkvæmdastjórnin svo leggja fram sína skoðun.