Fornminjar berskjaldaðar á Þingvöllum

„Þetta er eiginlega ekki hægt eins og þetta er,“ segir Uggi Ævarsson, minjavörður Suðurlands, um ástand fornminja á Þingvöllum.

Eins og fram kom í Fréttablaðinu 25. október síðastliðinn uppgötvuðust steinhleðslur úr svokölluðum Kóngsvegi við lagfæringar á veginum að Peningagjá á Þingvöllum.

Kóngsvegur var byggður á árunum 1906 og 1907 og liggur meðal annars framhjá Laugarvatni og að Geysi. Uggi Ævarsson segir minjar um hann sjást á stöku stað.

„En þetta er óðum að hverfa og það er gaman að hafa sýnishorn af honum á Þingvöllum, einmitt á þessum stað,“ segir Uggi og minnir á að til sé ljósmynd sem sýnir Friðrik VIII Danakonung ríðandi í beygjunni við brúna.

Uggi var ásamt landslagsarkitekt og fleirum við Peningagjá á fimmtudag og þar hafi menn komist á rekspöl með að finna út úr því hvernig hægt sé að ganga frá veginum þannig að kantsteinarnir séu sýnilegir.

Svífi yfir stígnum

„Hugmyndin er að hafa járnrist eða plötu sem svífur yfir stígnum þannig að hægt verði að sjá kantsteinana til beggja handa. Þá er eins og maður sé að gangi eftir stígnum án þess að raska honum,“ lýsir Uggi mögulegri útfærslu.

„Þetta er vandmeðfarið en það er alveg á hreinu að þessu verður ekki mokað í burtu enda líta þjóðgarðsmenn á þennan fund jákvæðum augum,“ segir Uggi. Í tengslum við fréttir af hleðslunum sé komin fram dagbókarfærsla manns sem vann við Kóngsveg á þessum stað haustið 1906. Það varpi skemmtilegu ljósi á söguna.

Uggi undirstrikar að ágangur ferðamanna sé vandamál víða á Þingvöllum og áhyggjuefni.

Tóftir berskjaldaðar fyrir ferðamönnum

„Það er mikill ágangur á Spönginni sjálfri og spurning um að loka þar í einhvern afmarkaðan tíma. Það er þjóðgarðsins að ákveða það en við vildum gjarnan mælast til þess vegna tófta sem eru þar. Tóftirnar eru sokknar og ógreinilegar og fólk gengur yfir þær,“ segir Uggi sem kveður minjavernd á Þingvöllum hafa verið frekar passífa.

„Menn hafa ekki viljað setja upp miklar girðingar og kaðla en hafa frekar reynt að láta stíga stýra umferðinni,“ segir Uggi. Það hafi ekki haft tilætluð áhrif nema að vissu marki.

„En núna má segja að það sé vakning og við ætlum að taka höndum saman meira; við á Minjastofnun og þjóðgarðurinn,“ segir Uggi. Það sé ekki síst vegna umsóknar um að Þingvellir fari á heimsminjaskrá Sameinuðu þjóðanna vegna menningarminja frá víkingaöld. „Þannig að við ætlum að gera gangskör í þessum málum á Þingvöllum.“