Heiðar og Vilhjálmur mættust í beinni um undanþágu

Skiptar skoðanir eru um það í ríkisstjórninni hvort veita eigi slitabúi gamla Landsbankans undanþágu frá gjaldeyrishöftum vegna lengingar í skuldabréfi milli Landsbankans og slitabús gamla Landsbankans, LBI. 

Tveir borgarar hafa haft verið áberandi í opinberri umræðu um hvort veita eigi undanþágu fyrir LBI eða ekki. Heiðar Guðjónsson hagfræðingur og fjárfestir er þeirrar skoðunar að hafna beri samningnum og þar með undanþágunni og hefur lýst þeirri skoðun í greinum. Vilhjálmur Þorsteinsson frumkvöðull og fjárfestir hefur fært rök fyrir því að samþykkja beri þessa undanþágubeiðni fyrir LBI.

Fréttastofa Stöðvar 2 fékk þá Heiðar og Vilhjálm til að rökstyðja í beinni útsendingu frá Kex hosteli við Skúlagötu hvora leiðina ætti að fara. Þeir fengu hvor um sig 60 sekúndur til að rökstyðja hvers vegna ætti að hafna eða samþykkja þessa undanþágu. Hægt er að sjá þá Heiðar og Vilhjálm í meðfylgjandi myndskeiði eða með því að smella hér. 

Samantekt um bakgrunn málsins

Eftir að eignir, aðallega útlánasöfn, voru fluttar frá föllnu bönkunum yfir í nýju bankana í krafti neyðarlaganna í október 2008 þurfti að koma til endurgjald á móti. Í tilviki Kaupþings og Glitnis farin sú leið að slitabú þessara banka eignuðust nýju bankana, Arion banka og Íslandsbanka, sem endurgjald fyrir þær eignir sem voru teknar yfir.

Í tilviki ríkisbankans Landsbankans voru gefin út skuldabréf til slitabús gamla Landsbankans, LBI, upp á jafnvirði tæplega 300 milljarða króna í erlendum gjaldeyri. Skuldabréfin eiga að koma til greiðslu á árunum 2014 til 2018 miðað við núverandi skilmála. Útistandandi skuld í erlendum gjaldeyri vegna skuldabréfanna nemur jafnvirði um 230 milljarða króna.

Skuldabréfin hafa verið umdeild vegna greiðslujafnaðarvanda þjóðarbúsins. Hann birtist í því að íslenska þjóðarbúið framleiðir ekki nægilega mikinn gjaldeyri til að standa undir afborgunum í erlendum gjaldeyri. Þannig hefur nýi Landsbankinn þurft að standa í uppkaupum á gjaldeyrismarkaði til að eiga nægan gjaldeyri til að standa undir afborgunum bréfanna.

Í maí á þessu ári náðist samkomulag um lengingu í þessum skuldabréfum og breytingu á vaxtakjörum sem felst í því að afborgunum er frestað um átta ár og er síðasti gjalddagi bréfanna á árinu 2026 í stað ársins 2018. Samkomulagið er hins vegar bundið því skilyrði að slitabú gamla Landsbankanks, LBI, fái undanþágu frá gjaldeyrishöftunum til að greiða út kröfur til forgangskröfuhafa bankans vegna Icesave-reikninganna. Undanþágubeiðnin er einnig umdeild því rök hafa verið færð fyrir því að ekki sé forsvaranlegt að einn aðili, LBI, fái að greiða jafnvirði hundruð milljarða króna í erlendum gjaldeyri til kröfuhafa sinna á meðan allir aðrir sitja fastir inni í höftum. Jafnvel þótt þetta séu allt forgangskröfur vegna Icesave.

Bæði Seðlabanki og fjármálaráðherra þurfa að samþykkja undanþágu

Til þess að veita undanþáguna þarf samþykki bæði Seðlabankans og fjármála- og efnahagsráðherra en stjórnvöld hafa til þessa ekki tekið afstöðu til þessara undanþágubeiðna. Landsbankinn og slitabú gamla bankans, LBI, hafa nú í annað sinn framlengt gildi samkomulagsins til 17. nóvember næstkomandi.

Samkvæmt heimildum Stöðvar 2 er ágreiningur um málið innan ríkisstjórnarinnar en fjármála- og efnahagsráðherra kannaðist ekki við það þegar við ræddum við hann um málið á föstudag.



Sjá umfjöllun Stöðvar 2 um málið og þá Heiðar og Vilhjálm í beinni frá Kex í meðfylgjandi myndskeiði.