Rannsaka kvartanir vegna Íslandspósts

Samkeppnisrekstur Íslandspósts hefur ekki staðið undir sér árum saman og fyrirtækið hefur notað tekjur af einkaleyfisstarfsemi til að niðurgreiða hann.

Samkeppniseftirlitið rannsakar kvartanir vegna málsins og fylgist með störfum Póst- og Fjarskiptastofnunar sem á að hafa eftirlit með Póstinum.

Íslenska ríkið fer með einkarétt á dreifingu bréfa sem eru upp að 50 grömmum í þyngd en hefur falið Íslandspósti einkarétt á póstþjónustu. Honum fylgir alþjónustuskylda sem felst í því að tryggja öllum landsmönnum aðgang að póstþjónustu.

Íslandspóstur er að fullu í eigu skattgreiðenda og hefur verið rekinn með miklu tapi á síðustu árum.

Í ársreikningi fyrirtækisins 2013 segir að „tekjur af einkarétti hafa á síðustu árum ekki staðið undir kostnaði við þá alþjónustuskyldu sem á félaginu hvílir og því hefur afkoma félagsins ekki verið viðunandi."

Samkvæmt lögum verður að aðskilja einkaréttar- og samkeppnisrekstur Íslandspósts og tekjur af bréfsendingum í einkaleyfisstarfsemi má ekki nota til að greiða niður samkeppnisrekstur fyrirtækisins. Í ákvörðun Póst- og fjarskiptastofnunar nr. 18/2013 segir til dæmis:

„Sú staðreynd að kostnaðarbókhald félagsins leiðir fram umtalsverðan hallarekstur af helstu þjónustuflokkum í samkeppni, s.s. pakkasendingum og fjölpósti, bendir til þess að ekki sé að öllu leyti um sjálfstæða starfsemi að ræða á viðkomandi sviðum.“

„Framangreint getur bent til þess að í einstökum þjónustuflokkum geti falið í sér niðurgreiðslu einkaréttar á samkeppnisrekstri.“ Póst- og fjarskiptastofnun hefur túlkað lögin um póstþjónustu þannig að Íslandspósti sé heimilt að flytja fjármagn á milli vegna alþjónustukvaðar í bréfsendingum.

Samkeppniseftirlitið hefur það nú til rannsóknar hvort að Íslandspóstur hafi með ólögmætum hætti brotið gegn þessum aðskilnaði með því að nota tekjur af bréfsendingum með einkarétti til að greiða niður samkeppnisrekstur.

Ingimundur Sigurpálsson forstjóri Íslandspósts sagði í samtali við Stöð 2 að það hefði verið reiknað út á árinu 2007 að fyrirtækið hefði heimild til að greiða niður samkeppnisrekstur innan alþjónustu með tekjum af einkaleyfisstarfsemi um 500-700 milljónir króna á verðlagi þess tíma.