Æskilegt að styrkir miðist við landnýtingu til að auka verðmæti

Afnema þarf beingreiðslur í landbúnaði til að draga úr sóun og ýta undir verðmætasköpun. Réttara væri að láta greiðslur fylgja ræktarlandi ef menn vilja styrkja landbúnaðinn á annað borð. Þetta segir Daði Már Kristófersson dósent í hagfræði.

Daði Már hélt erindi á fundi Viðreisnar á dögunum þar sem hann fjallaði um landbúnaðarkerfið.

Styrkir til mjólkurframleiðslu og sauðfjárræktar í formi beingreiðslna kosta skattgreiðendur samtals tæplega 8 milljarða króna árlega. 

„Mín skoðun er sú að bæði hvernig þetta kerfi er skipulagt, með beinum greiðslum sem eru framseljanlegar og líka það að einblína á svona fáar búgreinar, það torveldi landbúnaðinum að takast á við breytingar og geri það erfiðara fyrir hann að nýta þau tækifæri sem gætu verið í að breyta framleiðslu og sækja fram á nýjum sviðum,“ segir Daði Már.

Daði Már segir beingreiðslurnar séu mjög óheppilegt fyrirkomulag og að landnotkun ætti fremur að stýra því hvort greiddur sé styrkur eða ekki. Þá myndi ríkið ekki skipta sér af því hvað bændur framleiða, en hvetja til ræktunar lands. 



Myndi styðja fjölbreyttan landbúnað

„Þannig að sama hvaða framleiðsla byggði á þeirri landnýtingu þá fengi öll landnýting stuðning og líkurnar á því að það myndi eigngerast með sama hætti og beingreiðslurnar gera, þ.e. eingöngu koma fyrstu kynslóð til góða, eru litlar af því það er einfaldlega til svo mikið ónýtt land á Íslandi. Þetta myndi styðja unga bændur, þetta myndi styðja fjölbreyttan landbúnað, þetta myndi styðja landbúnað víðar um landið en núverandi kerfi gerir.“

Það er engum vafa undirorpið að það er ríkur vilji hjá almenningi að gera breytingar á landbúnaðarkerfinu. Í nýrri skoðanakönnun Fréttablaðsins og Stöðvar 2 kemur til dæmis fram að 53 prósent aðspurðra vilja gera innflutning á landbúnaðarafurðum frjálsan. Til þess að gera breytingar á kerfinu þarf að vera pólitískur vilji til slíks hjá meirihluta löggjafans. Bæði núverandi ríkisstjórn og sú starfaði á undan henni stóðu vörð um landbúnaðarkerfið í óbreyttri mynd.