Sigmundur Davíð horfir til hagræðingarstefnu Svía

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, forsætisráðherra, er nú staddur í Svíþjóð þar sem hann fór á fund Fredrik Reinfeldt, forsætisráðherra Svíþjóðar.

Sigmundur sagði á blaðamannafundi eftir að hafa hitt forsætisráðherra Svíþjóðar að hann myndi „líta sérstaklega til fordæmis Svíþjóðar varðandi það hvernig ykkur tókst að að blása lífi í hagkerfið og koma því til nútímans." Hann bætti svo við: „Að sumu leyti tókust þið á við sömu erfiðleika og Ísland stendur frammi fyrir núna og fordæmi ykkar hefur að geyma mjög góðar lausnir á vandamálunum sem Ísland þarf að takast á við nú."

Aukin einkavæðing og hagræðing í velferðarkerfinu

Á vef The Economist er fjallað um það þegar Svíar stóðu frammi fyrir miklum efnahagsvanda á níunda áratugnum eftir að hafa eytt um efni fram um langa hríð. Viðsnúningur hefur orðið í ríkisfjármálum síðan þá en Sænska hagkerfið hefur seinustu áratugina verið í örri framþróun. Svíar hafa búið við mikinn hagvöxt, lága skuldsetningu, lága verðbólgu og lágt atvinnuleysi í samanburði við önnur Evrópulönd. Hluti hins opinbera af vergri landsframleiðslu er þó um 50% og efnahagsstefna Svía hefur gjarnan verið kölluð hið „Nýja módel."

Þessi árangur mun hafa náðst meðal annars með því að einfalda regluverk, draga mjög úr skuldsetningu opinberra aðila, hagræða verulega í velferðarkerfinu, lækka tekjuskatt og fela einkaaðilum að reka ýmsa þjónustu á borð við mennta- og heilbrigðisþjónustu. Á móti hækkuðu Svíar ýmsa aðra skatta. Þetta hafi að meginstefnu til verið gert án þess að ójöfnuður hafi aukist verulega.

Ummæli Sigmundar bera það með sér að einhver ofantalinna atriða séu í farvatninu en í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar segir: „Gerð verður úttekt á skattkerfinu og skattkerfisbreytingum undanfarinna ára og lagðar fram tillögur til úrbóta með það að markmiði að einfalda skattkerfið, breikka skattstofna, minnka tekjutengingar og draga úr undanskotum."

Gagnrýni komið fram á hugmyndir ríkisstjórnarinnar

Hugmyndir um lækkun skatta og fyrirhugaða hagræðingu í ríkisfjármálum sem til stendur að ráðast í hafa sætt gagnrýni af hálfu ýmissa stjórnarandstæðinga. Núverandi ríkisstjórn hefur til dæmis sætt gagnrýni fyrir að leggja af stað með það sem stjórnarandstaðan kallar óraunhæfar aðgerðir í ljósi stöðu ríkissjóðs, til að mynda með fyrirætlunum sínum um að lækka svokallað veiðigjald.