Hlunnindi höfð af bændum

„Lagabreytingin, sem að líkum verður aldrei dregin til baka, mun hafa alvarlegar afleiðingar fyrir landeigendur sem nýta hlunnindarétt sinn í dag. Réttindi verða með þessu færð frá landeigendum til ráðherra. Hlunnindanýting verður líklega háð undanþágu, öfugt við það sem er í dag,“ segir Guðbjörg Helga Jóhannesdóttir, atvinnu- og nýsköpunarráðgjafi Bændasamtaka Íslands (BÍ).

Ríkisstjórnin samþykkti á fundi sínum í gær að Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra undirbúi frumvarp til lagabreytinga svo ráðherra sé heimilt að setja ákvæði um stjórnun hlunnindanýtingar landeigenda. Tilefnið er tillaga starfshóps um friðun fimm sjófuglastofna af svartfuglaætt, en friðun er ómöguleg án breytingar á 20. grein laga nr. 64/1994 um vernd, friðun og veiðar á villtum fuglum og villtum spendýrum. Greinin fjallar um hlunnindarétt og sölu afurða.

Starfshópur umhverfisráðherra um verndun og endurreisn svartfuglastofna var kallaður saman vegna rannsókna sem sýna alvarlega stöðu sjófugla af stofni svartfugla; lunda, álku, langvíu, stuttnefju og teistu. Naumur meirihluti starfshópsins leggur til að fimm stofnar sjófugla af svartfuglaætt verði friðaðir næstu fimm árin. Forsenda tillögunnar eru vísbendingar um að veiðar séu ósjálfbærar miðað við núverandi stöðu stofnanna sem hefur hrakað á undanförnumárum.

Bændasamtökin segja lagabreytinguna ótæka og Guðbjörg Helga, sem var fulltrúi BÍ, sagði sig úr starfshópnum að ósk stjórnar BÍ þegar tillögurnar lágu fyrir.

„Það er ekkert sem bendir til þess að hefðbundin nýting hafi stefnt umræddum stofnum í hættu, fæðubrestur er talinn aðalorsökin,“ segir Guðbjörg Helga og bætir við að rannsóknir séu af skornum skammti og rök friðunar því veik. BÍ telja sig geta stutt takmarkað veiðibann á vissum tegundum, sé slíkt talið nauðsynlegt, en ekki í formi lagabreytinga. Gera ætti samning við landeigendur og rétthafa hlunninda um bann tímabundið eða styttingu veiðitímabils.

Starfshópurinn var skipaður fulltrúum umhverfisráðuneytisins, Náttúrufræðistofnunar, Umhverfisstofnunar, BÍ, Skotveiðifélags Íslands og Fuglaverndar. Skotveiðifélagið og Umhverfisstofnun skiluðu séráliti um takmörkun á veiði álku, langvíu og stuttnefju næstu fimm árin í stað algjörrar friðunar.

svavar@frettabladid.is