Íslenska hagkerfið á uppleið en enn ljón í veginum

Ísland er hægt og rólega að leysa hagrænu vandamálin sem bankakreppan orsakaði. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Efnahags- og framfarastofnunar Evrópu (OECD) um íslenska hagkerfið. Þar segir að vel hafi gengið að framfylgja áætlun íslenskra stjórnvalda og AGS og samdrætti hafi verið snúið í hagvöxt í lok síðasta árs. Þá sé útlit fyrir þriggja prósenta hagvöxt á næsta ári, sem byggi helst á fjárfestingum.

Starfsmenn OECD kynntu skýrsluna fyrir blaðamönnum í gær, en slík skýrsla hefur komið út á tveggja ára fresti undanfarin ár. Í henni er settur fram fjöldi tillagna um breytingar á hagstjórn og lagasetningu með það fyrir augum að koma hagkerfinu á fullt fyrr en ella. Má þar nefna úrræði til að flýta fyrir endurskipulagningu á skuldum einkaaðila, menntunar- og þjálfunarúrræði fyrir atvinnulausa og úrræði til að flýta fyrir afnámi gjaldeyrishafta.

Í skýrslunni eru einnig lagðar til breytingar sem stuðla eiga að hagvexti til lengri tíma. Meðal annars er varað eindregið við breytingum á kvótakerfinu. Þá er hvatt til þess að dregið verði verulega úr opinberum stuðningi við landbúnað, stungið upp á upptöku evru sem besta kosti Íslands í gjaldmiðilsmálum, lagðar til reglur um fjárlagahalla og skuldastöðu ríkisins og mælt með sameiningu Seðlabankans og Fjármálaeftirlitsins.

Þá er niðurstaða Icesave-atkvæðagreiðslunnar sögð hafa haft lítil áhrif á stöðu hagkerfisins.

Að mati skýrsluhöfunda er bankakerfið það sem helst stendur hagvexti fyrir þrifum nú. „Ísland þarf að varast að enda eins og Japan eftir sína kreppu. Þar voru bankar ófærir um að lána til arðbærra verkefna vegna þess að stór hluti fjármagns þeirra var bundinn í gömlum lánum til fyrirtækja sem áttu sér ekki viðreisnar von. Það þarf að gera meira af því að endurskipuleggja lán einkaaðila,“ sagði David Carey, starfsmaður OECD, á blaðamannafundinum í gær og bætti við að til lengri tíma þyrfti að tryggja eðlilegan aðgang Íslands að alþjóðlegum fjármálamörkuðum og stuðla að sjálfbærri skuldastöðu ríkisins.

Carey sagði einnig að gjaldeyrishöftin hefðu verið gagnleg og nauðsynleg til að tryggja stöðugleika frá hruni. Nú væri hins vegar mikilvægt að losa þrýstinginn á gengi krónunnar frá aflandskrónum til að hægt sé að afnema höftin sem fyrst. Til lengri tíma valdi þau hagkerfinu töluverðum skaða.

Loks er það mat skýrsluhöfunda að framtíðarhorfur Íslands séu góðar. Óvissa sé til staðar um tímasetningar og stærð boðaðra stórframkvæmda en til lengri tíma sé staða landsins góð vegna dýrmætra náttúruauðlinda og sterks laga- og stofnanaumhverfis.

magnusl@frettabladid.is