Marklaus lög

Lög sem takmarka fjárfestingu útlendinga í orkufyrirtækjum eru marklaus fyrst Kanadamenn mega eiga í íslensku orkufyrirtæki. Þetta segir minnihluti nefndar um erlenda fjárfestingu, í bókun sem gerð var á fundi nefndarinnar í gær. Þar var ákveðið að kanadíska félagið Magma Energy megi eiga hlut í HS orku. Meirihluti nefndarinnar, Samfylking, Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur telja að fyrirtækið megi fjárfesta hér í gegnum sænskt dótturfélag.

Fyrirtækið hefur nýtingarrétt á orkuauðlindum á Reykjanesi næsta mannsaldurinn. Efnahags- og viðskiptaráðherra er bundinn af ákvörðun nefndarinnar. Allir flokkar á Alþingi telja að auðlindir eigi að vera í þjóðareigu.

Eiga 40%

Meirihluti nefndar um erlenda fjárfestingu féllst á, eftir margra mánaða yfirlegu, að kanadíska félagið Magma Energy, megi eiga ríflega fjörutíu prósenta hlut í HS orku.

Takmarkanir eru á fjárfestingu útlendinga í íslenskum orkuiðnaði, samkvæmt sérstökum lögum. Aðeins Íslendingar og fólk og fyrirtæki af Evrópska efnahagssvæðinu mega eiga í orkufyrirtækjum.

Engar takmarkanir lengur



Fulltrúi vinstri grænna í nefndinni, og fulltrúi Borgarahreyfingarinnar; telja að ekki eigi að heimila fjárfestingu aðila utan EES nema með sérstökum milliríkjasamningi. Verði núverandi samningur um kaup Magma samþykktur, þá jafngildi það því að fyrirtæki utan EES svæðisins geti fjárfest í íslenskum orkugeira óháð takmörkunum. Lög sem takmarka erlenda fjárfestingu í orkufyrirtækjum séu þannig marklaus.

Hugsanlegt skaðabótamál

Fulltrúar Samfylkingarinnar, Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins samþykktu eignarhald Magma; telja sér ekki stætt á öðru. Sænskt fyrirtæki sem Magma stofnaði í fyrrasumar og notaði til að kaupa HS hlutinn dugi til þess að uppfylla skilyrði laga.

Einn nefndarmaður úr meirihlutanum nefndi í eyru fréttastofu að ef þessu yrði hafnað, kynni skaðabótamál að vofa yfir ríkinu. Heimilt er í lögum að framselja afnotarétt á auðlindum til 65 ára; þetta er tilfellið með HS orku sem fyrirtæki í einkaeigu, Geysis Green Energy og Magma Energy. Félagið á möguleika á að framlengja réttinn um önnur 65 ár.

Ráðherra bundinn af nefndinni

Efnahags- og viðskiptaráðherra er samkvæmt lögunum bundinn af ákvörðun nefndar um erlenda fjárfestingu, segir í tilkynningu frá ráðuneytinu. Þar segir að Gylfi Magnússon hafi þegar tilkynnt kaupanda niðurstöðuna og að fjárfesting Magma Energy Sweden í HS Orku samrýmist lögunum.



Allir flokkar vilja þjóðareign



En hvað sem líður allri praktík segjast allir flokkar á Alþingi þá stefnu að íslendingar eigi sjálfir auðlindirnar. Vinstri grænir segja að þær eigi að vera sameign landsmanna. Þjóðareign segir Borgarahreyfingin. Framsóknarmenn segja að allar auðlindir skuli lúta óskorað íslenskri stjórn. Samfylkingin segir ævarandi þjóðareign. Sjálfstæðismenn nota orðalagið óskoraður fullveldisréttur þjóðarinnar á auðlindum.

Svo má aftur spyrja hvort flokkarnir telji vera mun á því hvernig fara eigi með orkuauðlindir, og svo aftur fiskveiðiauðlindir.