Litlir fjárfestar geta illa leitað réttar síns

 „Eftir að stjórn hluta­félags hefur verið skipuð á hinn einstaki hluthafi nánast enga möguleika á að hreyfa við einu eða neinu,“ segir Guðni Á. Haraldsson lögmaður og telur dæmi um að blokkir stærri eigenda fyrirtækja hafi farið offari í nokkrum tilvikum. „Þannig komu til dæmis upp svona blokkir og eyðilögðu stór félög á borð við Eimskipafélag Íslands og Icelandair.“

Guðni flutti erindi sem Samtök fjárfesta boðuðu til í gær til að ræða dómsmál sem gengið hafa að undanförnu. Hann sótti skaðabótamál Vilhjálms Bjarnasonar fjárfestis á hendur Glitni vegna kaupa bankans á hlutabréfum Bjarna Ármannssonar, fyrrum forstjóra. Málið tapaðist í Hæstarétti.

Einnig flutti erindi Þórarinn V. Þórarinsson lögmaður sem sótti annað mál sem Vilhjálmur höfðaði á hendur Straumi-Burðarási, vegna sölu hlutabréfa á undirverði. Það tapaðist einnig.

Guðni og Þórarinn voru sammála um að skerpa þyrfti á ákvæðum hlutafélagalaga sem snúa að réttindum smærri hluthafa, en einstakir hluthafar geti á afar takmarkaðan hátt sótt rétt sinn fyrir dómi telji þeir brotið á sér af stjórn hlutafélags. Hlutafélögin geta hins vegar sjálf sótt mál. Benti Þórarinn á að í lögum um hlutafélög væri farvegur fyrir minnihluta hlutafjáreigenda til að sækja mál fyrir hönd félagsins. Til þarf handhafa 10 prósenta hlutafjár hið minnsta og sækja þeir málið á eigin kostnað og ábyrgð. Báðir töldu lögmennirnir koma til greina að breyta hlutafélagalögum í þá veru að lægra hlutfall hlutafjáreigenda þurfi til að höfða mál.

Á fundinum fjallaði Grímur Sigurðsson lögmaður jafnframt um málarekstur vegna viðskipta með stofnbréf og hlutabréf í Spron. Hann segir að í þeim málum endurspeglist þörfin til að skýra til muna ákvæði hlutafjárlaga um hvenær ákvæði innherja taki gildi. Um það hafi stjórn Spron í raun haft sjálfdæmi eftir yfirlýsingu um að breyta ætti sparisjóðnum í hlutafélag. Auðveldara væri að rekja viðskipti með stofnfjárhluti ef það tímabil hefði hafist strax í stað þess að beðið væri staðfestingar fundar stofnfjáreigenda.

Aukinheldur furðaði Grímur sig á hversu treglega gengi að fá skilanefnd Spron til að afhenda gögn sem hann þó hefði talið að nefndin þyrfti til að sinna hlutverki sínu. Skilanefndin þyrfti á sömu gögnum að halda og hann hafi farið fram á til að eiga möguleika á að kanna hvort hægt sé að rifta fyrri fjármálagjörningum.

olikr@frettabladid.is