Halldór Laxness hálfgerður Forrest Gump Íslendinga

Afgangurinn af leyniskjölum bandarísku leyniþjónustunnar um Halldór Kiljan Laxness og dvöl hans í Hollywood er kominn í öruggt skjól bandaríska utanríkisráðuneytisins. Og þar með er talið ólíklegt að þau verði einhvern tímann gerð opinber þar sem skjöl í vörslu ráðuneytisins teljast varða þjóðaröryggi Bandaríkjanna. Þetta segir Halldór Þorgeirsson, kvikmyndagerðarmaður og tengdasonur Halldórs, en hann hyggst gera heimildarmynd um nóbelskáldið. Halldór grunar að Bandaríkjastjórn hafi engra sérstakra hagsmuna að gæta með að breiða yfir skjölin með þessum hætti, þetta sé miklu frekar vinargreiði við einhverja Íslendinga. Fram kom í Fréttablaðinu snemma á þessu ári að bandaríski fræðimaðurinn Chay Lemoine hefði sömuleiðis komið að lokuðum dyrum í utanríkisráðuneytinu en fjölskylda Halldórs hefur fengið að sjá þrettán lítilfjörleg skjöl.

RÚV og sænska ríkissjónvarpið koma að gerð myndarinnar sem og Kvikmyndamiðstöð Íslands. „Svíum virðist einhvern veginn renna blóðið til skyldunnar, þeir hafa alltaf haft áhuga á Halldóri enda eiga þeir Nóbelinn. Í þeirra huga er hann mjög merkilegt, norrænt skáld og vildu gjarnan vera með," segir Halldór. Tökuliðið mun ferðast til höfuðborgar Bandaríkjanna sem og annarra Evrópulanda en Halldór skrifar sjálfur handritið ásamt Sigurði Valgeirssyni. Reiknað er með að tökur hefjist á allra næstu vikum.

Halldór segir heimildarmyndina ekki vera dæmigerða heimildarmynd um Halldór, þar sem hann sést iðulega á röltinu kringum heimili sitt að Gljúfrasteini. Myndin eigi að fjalla um skáldið í heimssögulegu tilliti og pólitíkina sem hann lifði og hrærðist í.

„Við höfum oft grínast með það að Halldór væri svona Forrest Gump okkar Íslendinga, hann virtist, eins og bandaríska söguhetjan, hafa einstakt lag á að vera viðstaddur heimssögulega viðburði." Halldór nefnir til að mynda Búkarín-réttarhöldin í Moskvu 1938 þegar hreinsanir Stalíns stóðu yfir, Ólympíuleikana í Berlín árið 1936, þegar sjálfur Hitler sýndi mátt sinn, og svo var Halldór í Ameríku þegar kreppan mikla reið yfir árið 1929. Að ekki sé minnst á þá miklu örlagatíma sem íslenska þjóðin gekk í gegnum á þessum árum.

Halldór segir mikið til af lifandi myndum af Halldóri, sennilega hafi fáir Íslendingar verið myndaðir jafnmikið og skáldið.

„Það er mikið til af myndum í Þýskalandi, sérstaklega í Köln, og þetta eru brot sem hafa aldrei áður komið fyrir augu almennings."

freyrgigja@frettabladid.is