Stúlkur máttu þola illa meðferð á Bjargi

Vistheimilanefnd segir að meiri líkur en minni séu á að sumar viststúlkur á stúlknaheimilinu Bjargi hafi mátt þola illa meðferð í formi tiltekinna líkamlegra athafna og kynferðislegrar áreitni af hálfu einhverra starfskvenna heimilisins.

Framburður viststúlkna annars vegar og starfskvenna Bjargs hins vegar um illa meðferð og ofbeldi á heimilinu stangast algjörlega á en nefndin segir í skýrslu sinni, sem birt var á þriðjudag, að frásagnir stúlknanna séu í meginatriðum trúverðugar. Þá er bent á að starfskonurnar hafi persónulegra hagsmuna að gæta. Það kunni að skýra framburð þeirra.

Hjálpræðisherinn starfrækti stúlknaheimilið Bjarg á Seltjarnarnesi frá 1965 til 1967. Dvöldu þar samtals tuttugu stúlkur um lengri eða skemmri tíma. Tilefni vistunar var einkum ætluð aðkoma að lögbrotum, útivist um nætur, skróp í skóla, drykkja eða aðrir hegðunarerfiðleikar.

Þær konur sem nefndin ræddi við sögðu allar að dvölin á Bjargi hefði verið þeim erfið og að þeim hefði almennt liðið illa þar. Auk aðskilnaðar við fjölskyldur nefndu þær erfið samskipti við starfsfólk, strangan aga, frelsisskerðingu og refsingar sem ástæður vanlíðanarinnar.

Flestar kvennanna sögðu að þær hefðu verið beittar líkamlegu ofbeldi af hálfu starfsfólks. Töluvert hefði borið á hótunum af hálfu starfsmanna og þær mátt sæta einangrunarvist á Upptökuheimilinu í Kópavogi eftir strok af Bjargi. Samskipti þeirra við fjölskyldur hefðu verið takmörkuð; heimsóknir undir eftirliti, bréf ritskoðuð og setið yfir símtölum.

Fjórar af þeim sjö konum sem komu til viðtals við nefndina greindu frá því að þær hefðu orðið fyrir kynferðislegri áreitni af hálfu tiltekinna starfskvenna. Hefðu þær kysst stúlkurnar tungukossum og strokið þeim innanklæða.

Þær starfskonur sem nefndin ræddi við þvertóku fyrir lýsingar kvennanna. Samskiptin hefðu almennt verið góð og allar ráðstafanir sem gripið hafi verið til hafi verið með hag stúlknanna í huga. Ásökunum um ofbeldi var vísað á bug.

Þrátt fyrir að Vistheimilanefnd telji meiri líkur en minni á að sumar stúlknanna hafi mátt þola illa meðferð af hálfu einhverra starfskvenna Bjargs dregur hún ekki þá almennu ályktun að starfskonur hafi kerfisbundið og reglulega beitt viststúlkur illri meðferð eða ofbeldi.

bjorn@frettabladid.is