Verðbólgan hækkar afborganir lána

Verðtrygging húsnæðislána gerir það að verkum að greiðslubyrði þriggja herbergja íbúðar sem metin er á 20 milljónir er rúmum 16 þúsund krónum hærri á ári en ef verðbólgan væri í samræmi við verðbólgumarkmið Seðlabankans. Ef tekið er dæmi af þriggja herbergja íbúð sem fjármögnuð er með 90 prósenta láni, 18 milljóna króna láni, á 4,15 prósenta vöxtum til 20 ára er mánaðarleg greiðslubyrði þegar verðbólga er engin um 111 þúsund krónur. Ef verðbólgan er í samræmi við verðbólgumarkmið Seðlabankans, eða 2,5 prósent hækkuðu greiðslurnar um 18 þúsund krónur á ári, eða um 1500 krónur á mánuði að jafnaði. Greiðslubyrði lánsins þegar verðbólga er sú sem hún mælist nú, 4,8 prósent, er rúmum 34 þúsund krónum hærri á ári en ef verðbólgan væri engin, sem samsvarar um 2.800 krónum á mánuði að meðaltali. Greiðslubyrði á 18 milljóna króna láni er því tæpum 1.400 krónum hærri á mánuði þegar verðbólgan mælist 4,8 prósent en ef verðbólgan væri í samræmi við markmið Seðlabankans. Þingmenn Samfylkingarinnar lögðu fram þingsályktunartillögu í þriðja sinn á síðasta þingi þar sem lagt var til að skipuð yrði nefnd sem legði mat á afnám verðtryggingar lána. Þá var samþykkt svipuð tillaga á flokksþingi Framsóknarflokksins í vor. Í greinargerð með þingsályktunartillögunni kom fram að Ísland væri eina landið innan Framfara- og efnahagsstofnunarinnar, OECD, þar sem verðtryggingum væri beitt á lán til heimila. Verðtryggingar í öðrum löndum einskorðuðust við ríkisskuldabréf. Verðtryggingu lána var komið á á Íslandi fyrir rúmlega þrjátíu árum og var markmið hennar að hindra að sparifé landsmanna brynni upp í mikilli verðbólgu eins og raunin hafði verið á sjötta og sjöunda áratugnum. Í umræðunum á Alþingi sagði Valgerður Sverrisdóttir viðskiptaráðherra að ástæða væri til að fara að huga að slíkum breytingum en hún vildi stíga varlega til jarðar.