Geimurinn

Geimurinn

Fréttir af geimvísindum og geimferðum.

Fréttamynd

Hefja síðasta á­fanga ferðarinnar til Merkúrs

Tvenn geimför losnuðu í dag frá móðurskipi sínu nærri Merkúr og hófu lokaáfangann í nærri því áratugslöngu ferðalagi. BepiColombo-verkefnið er á vegum Geimferðastofnunar Evrópu (ESA) og Geimferðastofnunar Japan (JAXA) og er markmið þess að afla frekari upplýsinga um þessa minnstu reikistjörnu sólkerfisins.

Erlent

Fréttir í tímaröð

Fréttamynd

Vona að skýin víki fyrir sólinni eins og þau gerðu í Texas

Gestir á Eclipse tónlistarhátíðinni á Hellissandi eru öllu viðbúin en vongóð um að það sjáist til sólar á meðan sólmyrkva stendur. Þúsundir innlendra og erlendra gesta eru nú samankomnar á Hellissandi á tónlistarhátíðinni Iceland Eclipse. Berghildur Erla Bernharðsdóttir fréttamaður og Bjarni Einarsson tökumaður hafa rætt við gesti í dag.

Innlent
Fréttamynd

Klukkan hvað þarf að vera kominn út til að missa ekki af almyrkvanum?

Almyrkvinn 12. ágúst 2026 gengur yfir vestasta og þéttbýlasta svæði landsins, yfir Vestfirði, Snæfellsnes, höfuðborgarsvæðið og Reykjanesskaga. Hann nemur fyrst land á Íslandi við Straumnesvita á Hornströndum sautján mínútur í sex að kvöld til en þar stendur hann yfir í tæpa eina og hálfa mínútu. Myrkvinn stendur lengst yfir við Látrabjarg eða í tvær mínútur og þrettán sekúndur. 

Innlent
Fréttamynd

Leita svara við aldargamalli ráð­gátu sólarinnar

Vísindamenn á vegum geimvísindastofnunar Bandaríkjanna, NASA, eru staddir hér á landi til að nýta almyrkvann á morgun með það að markmiði að rannsaka hvers vegna ysti lofthjúpur sólarinnar er margfalt heitari en yfirborð hennar. Fjórar myndavélar um borð í rannsóknarþotu NASA munu mynda kórónu sólarinnar úr fimmtán kílómetra hæð.

Innlent
Fréttamynd

Fyrir fólk sem búi á almyrkvaslóðinni sé nóg að „vera úti í garði og upp­lifa allt“

Almyrkvi á sólu mun ganga yfir Norðurslóðir þann 12. ágúst en liðin eru 72 ár síðan síðast sást til almyrkva frá Íslandi og hefur mikið kapp verið lagt á að miðvikudagurinn gangi sem best fyrir sig. Eitt sem er þó úr okkar höndum er veðrið en Stjörnu-Sævar segir skýjaðan almyrkva vera stórkostlegan þrátt fyrir að það sé þá ekki hægt að fylgjast með tunglinu ganga fyrir sólina. Þá séu gæludýr í engri hættu og grillkjöt geti með engu móti orðið óætt af völdum sólargeisla.

Innlent
Fréttamynd

72 ár síðan síðast en 170 ár þar til næst

Þann 29. október árið 878 sást fyrsti almyrkvi sem samtímaheimildir eru um hérlendis en hann gekk yfir Bjargtanga, ytri hluta Snæfellsness og Reykjanesskaga um kl. 12:55. Síðan þá hafa ellefu almyrkvar sést frá Íslandi en þann 12. ágúst næstkomandi mun sá tólfti ganga yfir. Þá tekur við löng bið fram að þeim næsta.

Innlent
Fréttamynd

Ó­vissa með sól­myrkva­veður

Mikil óvissa er um veðrið á sólmyrkvanum á miðvikudag. Veðurfræðingur segir erfitt að spá í skýjafarið. Skýin ættu ekki að skemma sólmyrkvann en hafa töluverð áhrif á upplifunina að mati stjörnufræðings. 

Innlent
Fréttamynd

Hvernig er myrkvinn þann 12. ágúst ó­líkur þeim sem var árið 2015?

Almyrkvar á sólu eru sjaldgæfir atburðir á hverjum stað á jörðinni, þar sem skugginn fellur aðeins á lítið takmarkað svæði. Fræðilega séð gætu almyrkvar lengst varað í 7 mínútur og 31 sekúndu en venjulega eru þeir ekki lengri en 2-4 mínútur. En hver er munurinn á almyrkva, deildarmyrkva og hringmyrkva? og hvað er eiginlega sólmyrkvi?

Innlent
Fréttamynd

Venju­leg sól­gler­augu duga ekki til þann 12. ágúst

Það þarf ekki að vera heiðskírt, né þarf að vera með kíki til þess að virða sjónarspilið fyrir sér þegar Íslendingar og aðrir sem eru staddir á landinu fá færi á að upplifa einhverja allra fallegustu sýningu náttúrunnar, almyrkva á sólu. Aftur á móti er nauðsynlegt að útvega sér þartilgerð sólmyrkvagleraugu til að vernda augun gegn skaðlegum geislum sólarinnar á meðan deildarmyrkva stendur.

Innlent
Fréttamynd

Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður?

Margir hafa látið hugfallast af tilhugsuninni um að almyrkvi skelli á sólu á þessu landi þar sem sólin virðist oft ótíður gestur. Þjóðin þarf þó ekkert að örvænta að mati Stjörnu-Sævars enda þótt illa viðri munum við upplifa skyndilegt svartnætti um hábjartan dag.

Innlent
Fréttamynd

Fjögurra tonna eldflaugabútur skall á tunglið á ógnar­hraða

Bútur úr SpaceX-eldflaug sem er á stærð við fimm hæða hús og vegur í það minnsta fjögur tonn rakst á tunglið á sjöunda tímanum. Áreksturinn er ekki talinn hættulegur lífi á jörðinni og var hann ekki sýnilegur frá jörðu með berum augum. Búturinn er úr Falcon 9-eldflaug sem var skotið á loft frá Flórída með tvö tunglendingaför út í geim í janúar í fyrra.

Erlent
Fréttamynd

Telja gestinn úr öðru sól­kerfi mun eldri en sólin okkar

Sterkar vísbendingar eru um að halastjarna sem kom inn í sólkerfið okkar í fyrra hafi myndast í mun eldra sólkerfi en okkar. Þetta er í fyrsta skipti sem stjörnufræðingum hefur tekist að gera svo ítarlegar mælingar á utanaðkomandi fyrirbæri í sólkerfinu okkar.

Erlent
Fréttamynd

Tvær vikur á braut um jörðu og síðan til tunglsins

Forsvarsmenn Geimvísindastofnunar Bandaríkjanna (NASA) tilkynntu í gær hvaða fjórir geimfarar munu framkvæma næsta geimskot Artemis-áætlunarinnar. Þessir geimfarar eiga að fara á braut um jörðu og prófa þar lendingarför sem til stendur að reyna að lenda á tunglinu árið 2028. Þessari geimferð er lýst sem þeirri flóknustu um árabil.

Erlent
Fréttamynd

Óútskýrðir rauðir blettir á myndum taldir svart­hol

Litlir rauðir blettir á myndum James Webb-geimsjónaukans (JWST) hafa um nokkuð skeið vakið furðu stjörnufræðinga og geimvísindamanna. Nú hefur þessi gáta mögulega verið leyst og rennir lausnin stoðum undir tilvist þess sem kallað er „svartholsstjarna“.

Erlent
Fréttamynd

Nýr leki á rúss­neskum hluta geimstöðvarinnar

Rússneskir geimfarar ætla sér að framkvæma viðgerðir á rússneskum hluta Alþjóðlegu geimstöðvarinnar sem hefur lekið um árabil. Nýir lekar hafa greinst en geimfarar NASA áttu að leita sér skjóls um borð í geimfari sem er við geimstöðina á meðan viðgerðirnar yrðu framkvæmdar en hætt var við að gera þær í dag.

Erlent
Fréttamynd

Senda loft­belgi á loft á hálf­tíma fresti á meðan sólmyrkvinn stendur yfir

Bandarískir vísindamenn munu nýta loftbelgi til að gera mælingar, sem fjármagnaðar eru af geimferðastofnuninni NASA, á andrúmsloftinu yfir Íslandi. Mælingarnar verða framkvæmdar meðan á sólmyrkvanum stendur í ágúst og snúast um að kanna áhrif myrkvans á lægsta lag veðrahvolfsins. Vísindamennirnir hafa notið aðstoðar Háskóla Íslands, Sævars Helga Bragasonar og fleiri sérfræðinga hérlendis.

Innlent
Fréttamynd

Eld­flaug Bezos sprakk í loft upp

Eldflaug fyrirtækisins Blue Origin í eigu Jeff Bezos sprakk í loft upp í tilraunaskoti í Flórída í gærkvöldi. Engum starfsmanni var meint af en gríðarstór eldhnötturinn sást víða.

Erlent
Fréttamynd

Lenda þremur geim­förum á tunglinu á þessu ári

Senda á þrjú ómönnuð geimför til tunglsins á þessu ári og á að nota þau til að leggja grunninn að mönnuðum ferðum þangað og byggingu nýrra bækistöðva á yfirborðinu. Vonast er til þess að þrjú mismunandi lendingarför verði send til tunglsins á árinu og eiga þau að bera tungljeppa og ýmiskonar vísindabúnað þangað.

Erlent
Fréttamynd

Þegar yfir­völd gengust við fljúgandi furðu­hlutum

Yfirvöld á Vesturlöndum hafa á undanförnum árum gjörbreytt nálgun sinni á fljúgandi furðuhluti. Lengi vel þótti umræðan fóðra langsóttar samsæriskenningar um að yfirvöld leyndu tilvist geimfara frá fjarlægum hnöttum. Ýmsar aðgerðir stjórnvalda til þess að gera lítið úr slíkum grunsemdum, oft með því að gera þær að beinu athlægi, gerðu hins vegar illt verra og mögnuðu upp slíkar kenningar.

Lífið

Mest lesið