„Þetta er erfiðasta mýta sem næringarfræðin hefur þurft að díla við lengi“ Stefán Árni Pálsson skrifar 10. febrúar 2026 13:02 Dögg er klínískur næringarfræðingur. Eru kolvetni rót alls ills? Er sykur það versta sem þú lætur ofan í þig? Hvað með jurtaolíurnar - skaða þær virkilega líkamann? Mýturnar um mataræði og næringu eru mýmargar og því settist Lilja Katrín Gunnarsdóttir niður með Dögg Guðmundsdóttur, klínískum næringarfræðingi, til að fara yfir þær nokkrar. Dögg vinnur á Landspítalanum en rekur einnig sína eigin þjónustu sem heitir Nutriment og gefur alls kyns góð ráð og veitir fræðslu um næringu á samfélagsmiðlum. Hún segir ekki vanþörf á því þar sem upplýsingaóreiðan sé gríðarleg þegar kemur að mat, næringu og heilsu. Hins vegar segir Dögg það afar jákvætt hve opið fólk er fyrir góðum ráðum sem byggja á gagnreyndum vísindum, enda klínísk næringarfræði fimm ára háskólanám. Við förum yfir víðan völl í Íslandi í dag með Dögg, röbbum meðal annars um jurtaolíur sem hafa orðið að hápólitísku deilumáli innan næringarfræðinnar, hvort ketó sé besta mataræði í heimi og hvort talan á vigtinni endurspegli heilsu og hreysti. Mikil upplýsingaóreiða „Það er stórfengleg upplýsingaóreiða og stundum veit ég ekki alveg í hvorn fótinn ég á að stíga. Það er ótrúlegt en sem betur fer eru flest allir mjög meðtækilegir fyrir því að fá bara svona rétta leiðsögn, að fá sterkar og góðar upplýsingar byggðar á vísindalegum grunni,“ segir Dögg og þá berst talið að kolvetnum sem margir tala í raun um sem djöfulinn sjálfan. View this post on Instagram „Þetta hefur verið svolítið langvarandi mýta og svolítið leiðinleg mýta af því að kolvetni eru geggjuð. En það sem ég hef oft tekið eftir þegar fólk talar um kolvetni, þá er það rosalega mikið að tala um einföld kolvetni, það er að segja gos og nammi og kökur og allt þetta, sem við eigum að neyta í hófi, þau eru ekkert slæm svo lengi sem við neytum þeirra í hófi. Svo eru öll þessi góðu kolvetni. Það eru þessi trefjaríku og flóknu kolvetni eins og til dæmis bara heilkornavörur, bygg, hafrar. Trefjar í kolvetnum til dæmis, minnka líkur á ristilkrabbameini, þær draga úr líkum á sykursýki 2 til dæmis og hafa jákvæð áhrif á hjartaheilsuna okkar og bara ótal margt annað.“ Dögg talar í framhaldinu nánar um matarræði og hverju einstaklingurinn ætlar sér að ná fram með breyttu matarræði. Fitan gegn kolvetnum „Það er mjög mikilvægt að staldra aðeins við og skoða af hverju? Ertu að fara að grennast, hver er tilgangurinn með því og hvernig ætlarðu að fara að því? Eins og til dæmis ef þú ætlar að borða miklu minna heldur en þú nauðsynlega þarft á að halda, að þá ertu bara að vinna gegn heilsunni þinni og það er nú sennilegast ekki markmiðið hjá flestum. Það sem rannsóknir eru að reyna að sýna okkur, það er langbest að vera að borða jafnt og þétt yfir daginn. Það eru bara þrjár góðar máltíðir, góðan morgunmat til þess að byrja daginn vel, góðan hádegismat, góðan kvöldmat og svo millimál þess á milli.“ Þá berst talið að fitunni. „Fita er eitt af orkuefnunum sem við þurfum í líkamann og það sem mér finnst svolítið áhugavert er það að það eru alltaf þessar togstreitur, alltaf verið svona að setja saman þessi orkuefni á móti hvert öðru, eitt er betra en annað og svona, en við þurfum þau öll til þess að viðhalda bara heilbrigðri starfsemi líkamans. Það sem er með fituna er það að hún er sem sagt hitaeiningaríkari heldur en kolvetnin, það er að segja hún gefur okkur meiri orku heldur en kolvetnin og það er ekkert slæmt. Við þurfum á fitu að halda, hún er mjög nauðsynlegur hluti af okkar líkamlegu starfsemi. Ég myndi frekar bara segja vandaðu valið á fitugjöfum þínum.“ Ekki missa af fimmtán mýtum um mataræði í Íslandi í dag hér fyrir neðan. Ísland í dag Heilsa Matarást Mest lesið Endaði einn í Færeyjum í sögulegri steggjun Lífið Lést af völdum alnæmis Lífið Fann ástina og tók sénsinn í New York Lífið Ókunnug mamma ekki sátt með kaupin Tíska og hönnun Mormónastjarna kemur út úr skápnum Lífið Logi fór á skeljarnar við Como-vatn Lífið „Þetta eru pjöllu-klútar“ Lífið Halldór Haraldsson er látinn Tónlist „Fór fram úr mínum ýktustu björtustu vonum“ Lífið Kokkur ársins grillar tvo rétti sem allir geta leikið eftir Lífið samstarf Fleiri fréttir „Fór fram úr mínum ýktustu björtustu vonum“ Logi fór á skeljarnar við Como-vatn Endaði einn í Færeyjum í sögulegri steggjun Mormónastjarna kemur út úr skápnum Fann ástina og tók sénsinn í New York Lést af völdum alnæmis Alþjóðlegi drullumallsdagurinn: „Við viljum ekki fara heim af því að það er svo skemmtilegt“ Fjarlægður úr Love Island vegna tengsla sinna við stunguárás „Þetta eru pjöllu-klútar“ Kanada getur nú tekið þátt í Eurovision Syntu í tæpa þrettán tíma með höfrungum og hákörlum Segist ekki hafa viljað láta kenna sig við Zuckerberg Stjörnulífið: Sleikur við austurrískan leðurpervert „Grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum“ Harry og Meghan fá ekki lögregluvernd „Í þessum bransa lærir maður að vera með breitt bak“ „Í mínum huga var þessi dagur fullkominn“ Krakkatía vikunnar: Margur verður af aurum api Sambandi Cox og McDaid lokið Ógleymanlegt kvöld í alla staði Sálin kom saman í fyrsta sinn í rúman áratug Fór til Spánar sem au pair og kom aldrei heim Fréttatía vikunnar: Hvalveiðar, þvottabjörn og gjaldskylda Kominn á toppinn Leggur til að hætt verði lestri kveðja við útfarir Lét drauminn rætast á Ítalíu Syrgja Arnar Atla sem lést 24 ára gamall Nálgast hundrað þúsund fylgjendur á Instagram og rekur sveitahótel Sindri gerðist trukkabílstjóri Piparmeyjan Paul mæti á skjáinn í júlí Sjá meira
Dögg vinnur á Landspítalanum en rekur einnig sína eigin þjónustu sem heitir Nutriment og gefur alls kyns góð ráð og veitir fræðslu um næringu á samfélagsmiðlum. Hún segir ekki vanþörf á því þar sem upplýsingaóreiðan sé gríðarleg þegar kemur að mat, næringu og heilsu. Hins vegar segir Dögg það afar jákvætt hve opið fólk er fyrir góðum ráðum sem byggja á gagnreyndum vísindum, enda klínísk næringarfræði fimm ára háskólanám. Við förum yfir víðan völl í Íslandi í dag með Dögg, röbbum meðal annars um jurtaolíur sem hafa orðið að hápólitísku deilumáli innan næringarfræðinnar, hvort ketó sé besta mataræði í heimi og hvort talan á vigtinni endurspegli heilsu og hreysti. Mikil upplýsingaóreiða „Það er stórfengleg upplýsingaóreiða og stundum veit ég ekki alveg í hvorn fótinn ég á að stíga. Það er ótrúlegt en sem betur fer eru flest allir mjög meðtækilegir fyrir því að fá bara svona rétta leiðsögn, að fá sterkar og góðar upplýsingar byggðar á vísindalegum grunni,“ segir Dögg og þá berst talið að kolvetnum sem margir tala í raun um sem djöfulinn sjálfan. View this post on Instagram „Þetta hefur verið svolítið langvarandi mýta og svolítið leiðinleg mýta af því að kolvetni eru geggjuð. En það sem ég hef oft tekið eftir þegar fólk talar um kolvetni, þá er það rosalega mikið að tala um einföld kolvetni, það er að segja gos og nammi og kökur og allt þetta, sem við eigum að neyta í hófi, þau eru ekkert slæm svo lengi sem við neytum þeirra í hófi. Svo eru öll þessi góðu kolvetni. Það eru þessi trefjaríku og flóknu kolvetni eins og til dæmis bara heilkornavörur, bygg, hafrar. Trefjar í kolvetnum til dæmis, minnka líkur á ristilkrabbameini, þær draga úr líkum á sykursýki 2 til dæmis og hafa jákvæð áhrif á hjartaheilsuna okkar og bara ótal margt annað.“ Dögg talar í framhaldinu nánar um matarræði og hverju einstaklingurinn ætlar sér að ná fram með breyttu matarræði. Fitan gegn kolvetnum „Það er mjög mikilvægt að staldra aðeins við og skoða af hverju? Ertu að fara að grennast, hver er tilgangurinn með því og hvernig ætlarðu að fara að því? Eins og til dæmis ef þú ætlar að borða miklu minna heldur en þú nauðsynlega þarft á að halda, að þá ertu bara að vinna gegn heilsunni þinni og það er nú sennilegast ekki markmiðið hjá flestum. Það sem rannsóknir eru að reyna að sýna okkur, það er langbest að vera að borða jafnt og þétt yfir daginn. Það eru bara þrjár góðar máltíðir, góðan morgunmat til þess að byrja daginn vel, góðan hádegismat, góðan kvöldmat og svo millimál þess á milli.“ Þá berst talið að fitunni. „Fita er eitt af orkuefnunum sem við þurfum í líkamann og það sem mér finnst svolítið áhugavert er það að það eru alltaf þessar togstreitur, alltaf verið svona að setja saman þessi orkuefni á móti hvert öðru, eitt er betra en annað og svona, en við þurfum þau öll til þess að viðhalda bara heilbrigðri starfsemi líkamans. Það sem er með fituna er það að hún er sem sagt hitaeiningaríkari heldur en kolvetnin, það er að segja hún gefur okkur meiri orku heldur en kolvetnin og það er ekkert slæmt. Við þurfum á fitu að halda, hún er mjög nauðsynlegur hluti af okkar líkamlegu starfsemi. Ég myndi frekar bara segja vandaðu valið á fitugjöfum þínum.“ Ekki missa af fimmtán mýtum um mataræði í Íslandi í dag hér fyrir neðan.
Ísland í dag Heilsa Matarást Mest lesið Endaði einn í Færeyjum í sögulegri steggjun Lífið Lést af völdum alnæmis Lífið Fann ástina og tók sénsinn í New York Lífið Ókunnug mamma ekki sátt með kaupin Tíska og hönnun Mormónastjarna kemur út úr skápnum Lífið Logi fór á skeljarnar við Como-vatn Lífið „Þetta eru pjöllu-klútar“ Lífið Halldór Haraldsson er látinn Tónlist „Fór fram úr mínum ýktustu björtustu vonum“ Lífið Kokkur ársins grillar tvo rétti sem allir geta leikið eftir Lífið samstarf Fleiri fréttir „Fór fram úr mínum ýktustu björtustu vonum“ Logi fór á skeljarnar við Como-vatn Endaði einn í Færeyjum í sögulegri steggjun Mormónastjarna kemur út úr skápnum Fann ástina og tók sénsinn í New York Lést af völdum alnæmis Alþjóðlegi drullumallsdagurinn: „Við viljum ekki fara heim af því að það er svo skemmtilegt“ Fjarlægður úr Love Island vegna tengsla sinna við stunguárás „Þetta eru pjöllu-klútar“ Kanada getur nú tekið þátt í Eurovision Syntu í tæpa þrettán tíma með höfrungum og hákörlum Segist ekki hafa viljað láta kenna sig við Zuckerberg Stjörnulífið: Sleikur við austurrískan leðurpervert „Grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum“ Harry og Meghan fá ekki lögregluvernd „Í þessum bransa lærir maður að vera með breitt bak“ „Í mínum huga var þessi dagur fullkominn“ Krakkatía vikunnar: Margur verður af aurum api Sambandi Cox og McDaid lokið Ógleymanlegt kvöld í alla staði Sálin kom saman í fyrsta sinn í rúman áratug Fór til Spánar sem au pair og kom aldrei heim Fréttatía vikunnar: Hvalveiðar, þvottabjörn og gjaldskylda Kominn á toppinn Leggur til að hætt verði lestri kveðja við útfarir Lét drauminn rætast á Ítalíu Syrgja Arnar Atla sem lést 24 ára gamall Nálgast hundrað þúsund fylgjendur á Instagram og rekur sveitahótel Sindri gerðist trukkabílstjóri Piparmeyjan Paul mæti á skjáinn í júlí Sjá meira