Stjörnu­grís leyfir fjöl­miðlum ekki að mynda gösun svína

„Við erum að fylgja öllum lögum og reglum og teljum óþarfa að vera að búa til einhvern viðburð úr þessu,“ segir Geir Gunnar Geirsson, forstjóri Stjörnugríss, aðspurður um hvort að fjölmiðlar megi mæta í sláturhúsið og mynda.

„Ég tel að það sé engum sérstakur greiði gerður með að sýna aflífun dýra, hvort heldur hvort um er að ræða búfé eða gæludýr. Hvaða tilgangi ætti það annars að gegna? Verðum við ekki að treysta því að dýralæknar og fagaðilar séu að gæta þess að allt er eins og best verður á kosið,“ segir hann.

Sláturhús fyrirtækisins í Saltvík á Kjalarnesi er það eina sem beitir koltvíoxíð gösun til að deyfa svín fyrir blóðgun. Hin þrjú sláturhúsin beita svokallaðri rafdeyfingu með klemmu. Starfsemi Stjörnugríss er hins vegar sú lang umfangsmesta hér á landi og er þar slátrað um 200 svínum á dag.

„Öfgamyndband“ ekki sambærilegt

Á miðvikudag greindi Vísir frá því að dýraverndunarsinnar í Bretlandi hefðu komið falinni myndavél fyrir í svínasláturhúsi nærri Manchester borg þar sem gösun er beitt. Myndbandið hefur valdið hneykslan því á því sést nokkurra mínútna dauðastríð dýranna, þar sem þau virðast ærast af hræðslu og óþægindum.

Þó að gösun sé einnig beitt hjá Stjörnugrís segir Geir Gunnar þetta ekki sambærilegt. „Það er ekki hægt að bera saman eitthvað öfgamyndband frá Englandi við íslenskar aðstæður,“ segir hann. „Þetta eru mjög þekktar aðferðir í Evrópu og um allan heim. Þessi búnaður er sérstaklega keyptur til þess að hafa deyfingu eins góða og hægt er.“

Daglegt eftirlit

Geir Gunnar segir að svínakjötsframleiðsla sé undir mestu eftirliti af allri búvöruframleiðslu á Íslandi og þó víðar væri leitað í heiminum. Nefnir hann að allar eftirlitsskýrslur séu afhentar, árlega séu eftirlitsheimsóknir frá MAST og þjónustudýralæknir fari yfir allan bústofninn á tveggja vikna fresti.

„Allt okkar starfsfólk er annaðhvort menntað eða með mikla reynslu í svínarækt. Sömuleiðis koma erlendir dýralæknar og fagaðilar og skoða líka árlega. Í sláturhúsinu fara tveir eftirlitsdýralæknar með daglegt eftirlit með slátrun dýra hjá okkur,“ segir Geir Gunnar. „Öll gagnrýni á rétt á sér en að halda því fram að við séum að gera eitthvað misjafnt þegar kemur að dýravelferð stenst enga skoðun.“

Myndbandið ekki frávik

Rósa Líf Darradóttir, stjórnarmaður í Samtökum um dýravelferð, segir að svo lengi sem eðlilegt þyki að slátra dýrum til manneldis eigi allar upplýsingar um slátrun að vera fyrir allra augum.

„Samkvæmt lögum um velferð dýra á aflífun að vera skjót og sársaukalaus. Við getum ekki með nokkru móti séð að þessi aðferð uppfylli þau skilyrði,“ segir Rósa.

Varðandi eftirlit dýralækna segir hún þá setta í mjög erfiða stöðu í sláturhúsum. Þeir þurfi að fylgjast með mörgu í einu. Þá hafi Evrópska matvælaöryggisstofnunin, EFSA, ályktað um aðferðina á neikvæðan hátt.

„Evrópska matvælaöryggisstofnunin komst að því að gösun við slátrun svína væri óásættanleg aðferð. Hún veldur ótta, sársauka og mikilli streitu hjá dýrunum,“ segir Rósa.

Hún segir þetta álit, frá árinu 2020, staðfesta líka að myndbandið frá Bretlandi sé ekki frávik.

„Ef þeir hjá Stjörnugrís vilja meina að þetta myndband sé frávik þá er það einboðið að þeir opni húsið og bjóði fjölmiðlum og fulltrúum dýravelferðarsamtaka að koma og staðfesta yfirlýsingar þeirra um friðsælan dauðdaga,“ segir hún.