Hvít­þvottur á í­mynd ein­ræðis­herrans gæti skilað syni hans á for­seta­stól

Tíu eru í framboði í forsetakosningunum sem fara fram mánudaginn 9. maí. Ferdinand Marcos yngri, sem gengur undir gælunafninu „Bongbong“, hefur lengi mælst með mest fylgi þeirra í skoðanakönnunum. Næst honum kemst Leni Robredo varaforseti en í könnun um miðjan apríl munaði engu að síður heilum 33 prósentustigum á þeim. Sara Duterte, dóttir Rodrigo, fráfarandi forseta, er varaforsetaefni Marcos.

Marcos yngri er 64 ára gamall fyrrverandi öldungadeildarþingmaður. Hann hefur alla tíð varið föður sinn sem var komið frá völdum í uppreisn almennings árið 1986 og neitað að biðjast afsökunar eða einu sinni viðurkenna ofbeldisverk og þjófnað sem var framinn í forsetatíð hans.

Herlög voru í gildi í tæpan áratug af þeim tveimur sem Marcos eldri var við völd frá 1965 til 1986. Á þeim tíma voru 70.000 landsmenn fangelsaðir, 34.000 pyntaðir og 3.240 myrtir samkvæmt tölum mannréttindasamtakanna Amnesty International. 

Þá er talið að Marcos-fjölskyldan hafi stolið milljörðum dollara af löndum sínum og komið úr landi. Stjórnvöld á Filippseyjum hafa unnið að því að endurheimta féð.

„Ég var öskrandi allan tímann“

Keppinautar Marcos yngri um forsetastólinn hafa sakað hann um sögufölsun og upplýsingafals en hann hafnar öllum slíkum ásökunum. Í viðtali í janúar lýsti hann þó efasemdum um tölur um fangelsaða og myrta í stjórnartíð föður síns.

Forsetaframbjóðandinn hefur jafnframt dreift fullyrðingum um að enginn hafi verið handtekinn fyrir pólitískar eða trúarlegar skoðanir eða fyrir að gagnrýna Marcos eldri á sínum tíma. Hann hefur lýst föður sínum sem „pólitískum snillingi“.

Tilhugsunin um að Marcos yngri taki við völdum fer því fyrir brjóstið á fólki sem sannarlega þjáðist undir einræðisherranum. Christina Bawagan óttast þannig að voðaverkin sem Marcos eldri framdi verði sópað undir teppið taki sonur hans við. Hún var handtekinn, pyntuð og beitt kynferðisofbeldi af hermönnum Marcos eldri fyrir að andæfa stjórn hans á meðan herlögin voru í gildi.

„Ég var slegin í andlitið í hvert skipti sem þeir voru ekki ánægðir með hvernig ég svaraði og það var í hvert skipti. Þeir börðu mig fast í lærin og slógu á eyrun. Þeir rifu kjólinn minn og þukluðu á brjóstum mínum,“ segir Bawagan, sem nú er 67 ára gömul, við Reuters-fréttastofuna.

Verst var þó þegar hermennirnir tróðu aðskotahlut upp í leggöng hennar.

„Það var það versta og ég var öskrandi allan tímann. Enginn virtist heyra það,“ segir Bawagan.

Fengi rannsókn á eigin fjölskyldu í fangið

Til að strá salti yfir sárin fengi Marcos yngri völd yfir ríkisstofnunum sem reyna að endurheimta féð sem fjölskylda hans stal nái hann kjöri.

Í kosningabaráttunni hefur Marcos yngi gert lítið úr þjófnaðinum og lýst fregnum af honum sem „falsfréttum“. Fjölskyldan yrði þó við hverju því sem filippseyskir dómstólar ákvæðu.

Reuters-fréttastofan segir þó að Marcos yngri hafi tekið þátt í að fela illa fengin auðæfi fjölskyldu sinnar og hindrað rannsakendur. Þau fjölskyldan hafi ítrekað hunsað réttartilskipanir og kært úrskurði um að þau létu af hendi eignir.

Ættingjar Marcos eru enn sakborningar í fleiri en fjörutíu einkamálum sem tengjast auðsöfnun þeirra. Móðir hans, Imelda Marcos, var dæmd í fangelsi fyrir fjármálamisferli árið 2018 en hún áfrýjaði dómnum. Marcos eldri lést árið 1989.