Ríkið ræðir við Mývetninga um fráveitumál

Björt Ólafsdóttir, umhverfis- og auðlindaráðherra, óskaði eftir því á ríkisstjórnarfundi í gær að ráðuneyti hennar, ásamt fjármálaráðuneytinu, fengi heimild til að ganga til viðræðna við fulltrúa Skútustaðahrepps um mögulega aðkomu ríkisins að fráveitumálum sveitarfélagsins. Ríkisstjórnin samþykkti tillöguna.

Málið teygir sig allnokkur ár aftur í tímann. Mývetningar hafa farið þess á leit við stjórnvöld að sveitarfélagið sé styrkt til þess að gera úrbætur í fráveitumálum – en án árangurs til þessa. Tilefnið er bæði nýjar reglur um hreinsun frárennslis en fyrst og síðast áhyggjur manna af lífríki Mývatns og hugsanlegt orsakasamengi við mengun af mannavöldum.

Niðurstaða verkfræðistofunnar Eflu, sem vann úttekt á fráveitumálum sveitarfélagsins, var sú að kostnaður sveitarfélagsins væri rúmlega 300 milljónir króna. Í sveitarfélaginu öllu búa um 400 manns og velta þess er í kringum 400 milljónir.

Sveitarstjórnarmenn hafa því fyrir löngu kynnt yfirvöldum þá niðurstöðu að sveitarfélagið hefur ekki bolmagn til að taka verkefni sem þetta að sér eitt og óstutt.

Það er viðfangsefni viðræðnanna sem nú hefjast að komast að niðurstöðu um það hvort, og hversu stóran hluta verkefnisins ríkið er tilbúið að axla.

Óhemju magn blábaktería í Mývatni árin 2014 og 2015 eru talin skýr merki ofauðgunar í vatninu af mannavöldum. Niðurstöður mælinga sýndu þá tólffalt það magn sem talið er óhóflega mikið í leiðbeiningum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO).

Blábakteríublómar eru náttúrulegir í Mývatni vegna þess hve mikið er af næringarefnum í lindarvatninu sem rennur í það, og er kallað leirlos af Mývetningum. Hins vegar skapaðist það ástand við vatnið þessi sumur að bakteríurnar yfirtóku lífríkið suma daga.

Líkur á því að óhófleg losun næringarefna í Mývatn hafi með þetta að gera eru taldar miklar – og þar komi meðal annars til frárennsli frá þéttbýli, áburðargjöf og iðnrekstur.