Innflutningur lífrænna vara frá Íslandi leyfður á ný

Lífrænar afurðir frá Íslandi og Noregi, þar með talinn lífrænn norskur lax, má frá og með morgundeginum aftur flytja inn til landa Evrópusambandsins og markaðssetja í samræmi við reglur ESB um lífræna framleiðslu. Þetta er ákveðið í kjölfar þess að viðeigandi reglugerðir voru innleiddar í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið.

Í tilkynningu frá framkvæmdastjórn ESB segir að lengi hafi verið beðið eftir þessari ákvörðun sem tekin er í dag af sameiginilegu EES-nefndinni. Með ákvörðuninni lýkur átta ár töf á meðan lífrænir framleiðendur hér á landi og í Noregi fylgdu úreldum reglum sem áttu ekki lengur við innan ESB.

Í kjölfarið getur innflutningur lífræns lax frá EES-löndunum, sem framleiddur er og vottaður í samræmi við reglugerðir ESB, haldið áfram frá og með 18. mars 2017.

Hér að neðan má lesa tilkynningu framkvæmdastjórnar ESB í heild sinni:

Lífrænar afurðir frá Noregi og Íslandi, að meðtöldum lífrænum norskum laxi, má frá og með morgundeginum aftur flytja inn til Evrópusambandsins og markaðssetja í samræmi við reglur ESB um lífræna framleiðslu. Þetta hefur verið ákveðið vegna innleiðingar viðeigandi reglugerða í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið (EES).

Lengi hefur verið beðið eftir ákvörðuninni sem sameiginlega EES-nefndin tekur í dag. Þar með lýkur 8 ára töf, á meðan lífrænir framleiðendur í Noregi og á Íslandi fylgdu úreldum reglum sem ekki áttu lengur við innan ESB. Í kjölfar innleiðingar þessarar ákvörðunar getur innflutningur lífræns lax frá EES-löndunum, sem framleiddur er og vottaður í samræmi við reglugerðir ESB, haldið áfram frá og með 18. mars 2017.

Framkvæmdastjóri ESB á sviði landbúnaðar og byggðaþróunar, Phil Hogan, fagnaði ákvörðun dagsins:



„Það gleður mig að sjá að félagar okkar innan EES gerðu sér grein fyrir mikilvægi sameiginlegra staðla, og ávinnings framleiðenda og neytenda af þeim beggja vegna borðsins. Reglurnar tryggja lífrænum framleiðendum innan ESB og EES jafnan samkeppnisgrundvöll, báðum til hagsbóta. Framkvæmdastjórnin mun aldrei fallast á að útvatna þær ströngu kröfur sem við gerum til afurða sem eru framleiddar, fluttar inn og markaðssettar sem lífrænar. Það er hlutverk okkar að tryggja traust neytenda og trúverðugleika lífrænnar merkingar ESB.“

Evrópusambandið setti fyrst reglur um lífræna framleiðslu og merkingar árið 1991 en uppfærði þær árið 2007, að mörgu leyti með strangari viðmiðum. Síðar, árið 2009, voru kynntar til sögunnar viðbótarreglur um framleiðslu, ekki síst um lífrænt fiskeldi. Töf við innleiðingu nýju reglnanna innan EES-samningsins skapaði ósanngjarnar aðstæður fyrir framleiðendur og aðra aðila á markaðnum.

Töfin þýddi að fiskeldisafurðir frá þessum löndum var ekki unnt að flytja inn og selja sem lífrænar innan ESB. Þetta hafði afleiðingar fyrir EES löndin, sem og fyrir innflytjendur og vinnslustöðvar innan ESB. Þetta var sér í lagi vegna reglna ESB um fiskeldi sem gilda um framleiðslu og vottun lífræns lax, og urðu ófrávíkjanlegar í janúar 2015.



Stofnanir EES töfðu innleiðingu nýju reglnanna vegna útistandandi beiðna um undanþágur frá ákveðnum tæknilegum atriðum, til dæmis um notkun fiskimjöls til fóðurs jórturdýra og um ákveðinn sveigjanleika við merkingar. Þessar beiðnir hafa nú verið dregnar til baka.

Bakgrunnur

Lífræn framleiðsla, ásamt verndun upprunamerkinga fyrir vín og áfenga drykki, eru einu hlutar löggjafar ESB um sameiginlega landbúnaðarstefnu sem falla undir gildissvið EES-samningsins. Þessi samningur, sem tók gildi 1. janúar 1994, sameinar aðildarríki ESB og EES-ríkin þrjú - Ísland, Liechtenstein og Noreg - í einum markaði. Hann gerir ráð fyrir tafarlausri innleiðingu allra réttargerða ESB sem falla undir gildissvið hans. Töf við innleiðingu þýddi í þessu tilfelli að EES-löndin héldu áfram að fylgja lífrænum framleiðsluviðmiðum ESB frá árinu 1991. Innleiðing reglna ESB leiðir til formlegrar, gagnkvæmrar viðurkenningar á reglunum og fylgni við þær, og ryður brautina fyrir innflutning og sölu lífrænna afurða frá EES sem slíkra innan ESB. Matvælalöggjöfin gildir ekki í Lichtenstein. Innleiðing og afrakstur hennar varðar því aðeins Ísland og Noreg.