Fjöldi aðstandenda í sömu sporum og systurnar

Systur manns sem réðst á mág sinn á nýársnótt sögðu í viðtali í gær að hann hafi ítrekað farið í geðrof vegna fíkniefnaneyslu en komið að lokuðum dyrum á geðdeild.

Yfirlæknir á geðdeild segir engum vísað frá og eftir viðtal sé boðið upp á ýmis úrræði, svo sem fíknimeðferð á Vogi.

„Við höldum bara áfram að meta ástandið og sinna viðkomandi einstaklingi. En það er því miður oft þannig að fólk sem er í neyslu skilar sér ekki til okkar í slíkt eftirlit," segir Sigurður Örn Hektorsson, yfirlæknir á fíknigeðdeild, og bætir við að erfitt sé að hjálpa þeim sem ekki vilji fá hjálp.

Við lagabreytingu á sjálfræðissviptingu hefur orðið enn erfiðara að grípa í taumana.

„Við megum ekki lengur sjálfræðissvipta fólk sem er eingöngu í neyslu en ekki með undirliggjandi geðsjúkdóma. Það gerir vandann erfiðari viðureignar að við getum ekki beitt sjálfræðissviptingu þar sem við höfum kannski verið að gera það áður," segir Sigurður.

Hjá Hugarafli hittist hópur aðstandenda tvisvar í mánuði og eftir viðtalið við systurnar hefur fjöldi fólks haft samband við Hugarafl með sömu sögu að segja og þær. Það er, það fái ekki hjálp fyrir ástvini sína. 

„Aðstandendum er haldið frá vegna þagnaskyldu. Það er mikill misskilningur, það er alveg hægt að vinna með fjölskyldunni án þess að rjúfa þagnarskyldu, styðja fólk til að vinna saman og finna leiðir til að koma í veg fyrir svona harmleik," segir Auður Axelsdóttir, forstöðumaður Hugarafls.

Auður segir stutta innlögn á bráðamóttöku geðdeildar enga lausn. Það þurfi að hlusta á einstaklinginn og aðstandendur hans, vinna í vandamálunum í sameiningu og finna langtímaúrræði.

„Við skulum hafa í huga hér að geðsjúkir eru ekki líklegri til að fremja glæp en aðrir. En fíkniefnaneysla sem getur valdið geðrofi er erfitt viðureignar og hættulegur staður til að vera á. Verst er að kerfin okkar virðast ekki geta unnið þetta saman, komið til móts við fíknina og geðveikina sem henni fylgir."