„Mjög langt var gengið í að friða kröfuhafa gömlu bankanna“

Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur kaus að byggja endurreisn bankanna ekki á neyðarlögunum heldur ganga til samninga við kröfuhafa. Þannig lítur út fyrir að íslenska samninganefndin hafi gefið sér það fyrir fram að neyðarlögin myndu ekki halda fyrir dómstólum.

Gáfu sér fyrirfram að neyðarlögin myndu ekki halda

Þetta er á meðal þess sem fram kemur í seinni skýrslu fjárlaganefndar Alþingis um einkavæðingu bankanna sem kynnt var í dag. Þar kom fram að ríkissjóður hafi verið settur í áhættu fyrir 296 milljörðum króna við endurreisn bankanna.

„Það lítur út fyrir að útgangspunktur íslensku samninganefndarinnar hafi verið að gefa sér fyrirfram að neyðarlögin myndu ekki halda fyrir dómstólum og mjög langt var gengið í að friða kröfuhafa gömlu bankanna,“ segir í skýrslunni.

Tók málið í eigin hendur

Steingrímur J. Sigfússon, þáverandi fjármálaráðherra, er borinn þungum sökum í skýrslunni. Hann er sagður hafa tekið fram fyrir hendurnar á Fjármálaeftirlitinu, sem hafði yfirumsjón með endurreisn bankanna, með því að hefja samningagerð upp á eigin spýtur við erlenda kröfuhafa bankanna.

„Með þessu inngripi voru ákvæði neyðarlaganna höfð að engu. Þess í stað voru kröfuhöfum færðir íslensku bankarnir með tugmilljarða meðgjöf frá skattgreiðendum,“ segir í skýrslunni. „Með því að taka fram fyrir hendurnar á Fjármálaráðuneytinu glopraði fjármálaráðherra niður gríðarlegum ávinningi.“

Í skýrslunni segir að ekki verði önnur ályktun dregin en að samningagerðin hafi að stórum hluta gengið út á að friðþægja kröfuhafana með því að afhenda þeim eignarhald á bönkunum.

„Samningamenn fjármálaráðuneytisins og Seðlabankans afhentu kröfuhöfunum eignir almennings. Um leið afsöluðu þeir meira og minna mögulegum ávinningi ríkisins af þeirri ábyrgð sem það tók á sig frá hruni  bankanna. Áhætta um framtíð bankanna var lögð á íslenska skattgreiðendur með þessum samningum.“

Þá segir að ef hagkerfið hefði ekki rétt úr sér hefði tap bankanna lent á ríkissjóði. „Ein helsta röksemd þáverandi fjármálaráðherra fyrir því að falla frá fyrirhugaðri yfirtöku ríkisins á bönkunum þremur hefur verið sú að áhættan hafi verið allt of mikil fyrir ríkissjóð. Þær upplýsingar sem hér koma fram sýna þvert á móti að ríkissjóður tók þessa áhættu á sig í raun og veru, en eignaðist aðeins einn bankann af þremur í stað þess að eignast þá alla. Arion banki og Íslandsbanki, sem komu í hlut kröfuhafanna, hafa skilað 288 milljarða króna hagnaði á þessum tíma sem um ræðir.“

Skýrsluna í heild má lesa hér