Leyfa stórfellt malarnám í 50 ár í landi Hörgársveitar

Sveitarstjórn Hörgársveitar samþykkti að Moldhaugahálsinn, norðan Akureyrar, yrði nánast allur nýttur í efnisnámu. Íbúi í grennd við hálsinn er afar ósáttur og segir að þetta muni gerbreyta ásýnd svæðisins. Formaður Landverndar telur að fara þurfi varlega.

Hörgársveit á land frá Akureyri í Eyjafirði og liggur bæjarfélagið inn Öxnadal og Hörgárdal. Malarnám hefur verið í sveitarfélaginu við Hörgá um áratugaskeið. Síðustu árin hefur efnistaka einnig verið í Moldhaugahálsi, rétt ofan við þjóðveg eitt. Með samþykkt sveitarstjórnar, frá því í fyrra, gefst verktökum kostur á að vinna efni úr hálsinum næstu fimmtíu árin. Verði það að veruleika munu sjónræn áhrif efnistökunnar verða mikil víða. Íbúar eru margir hverjir ósáttir við það. Þeir sem Fréttablaðið hefur rætt við segjast ekki hafa vitað nógu vel hversu mikil efnistaka er fyrirhuguð í hálsinum. Væntanleg malarnáma sé í alfaraleið og sjónmengun af henni verði mikil.

Hjörvar Kristjánsson, íbúi á Ósi í Hörgársveit, undrast þessa tilhögun. „Mér finnst hálfundarlegt að þessi ráðstöfun skuli ganga í gegnum allt kerfið án þess að nokkur segi neitt. Þetta mun hafa mikil áhrif. Ég tel þetta ekki Hörgársveit til hagsbóta að leyfa svona stórfellda efnistöku í Moldhaugahálsinum.“

Í umhverfismati sem gert var segir að nokkur sjónræn áhrif verði af framkvæmdinni. „…svæðið liggur nærri hringveginum og er sýnilegt af honum en mestra sjónrænna áhrifa gætir af Ólafsfjarðarvegi og í nágrenni hans. Landslag á svæðinu telst einkennalítið og verndargildi landslags ekki mikið. Beinna áhrifa á landslag gætir þegar á hálsinum og aukin efnistaka mun stækka raskað svæði til suðvesturs. Áhrifin á náttúrulegt landslag á hálsinum munu aukast og eru áhrifin bein og varanleg.“

Guðmundur Sigvaldason, sveitarstjóri Hörgársveitar, segir svæðið og efnistökuna hafa gengið í gegnum öll lögformleg ferli. Umhverfismat hafi verið gert þar sem ítarlega hafi verið farið ofan í saumana á svæðinu. „Þessi efnistaka er þannig skipulögð að verktaki þarf að undirgangast mjög ströng skilyrði sem ég held að séu líklega með þeim strangari hér á landi. Sveitarstjórn getur fyrirskipað stöðvun efnistöku með sjö daga fyrirvara ef ekki er farið að settum skilyrðum,“ segir Guðmundur. Hann segir að reynt verði að minnka sjónræn áhrif framkvæmdanna. „Þessi áhrif geta valdið einhverjum sjónrænum áhrifum frá vissum stöðum.“

Guðmundur Hörður Guðmundsson, formaður Landverndar, telur að menn þurfi að stíga varlega til jarðar þegar malarnám er annars vegar. „Ingólfsfjall til að mynda er víti til að varast. Margir Selfyssingar, Sunnlendingar og aðrir sjá enn eftir þeirri ráðstöfun að hafa leyft malarnám í Ingólfsfjalli. Það sár sem sést þar er fyrir allra augum og menn ættu í þessu tilviki að íhuga hlutina vandlega.“