Strætó fór 700 milljónum fram úr samningum

Félag hópferðaleyfishafa hyggst óska eftir því við lögreglu að hún rannsaki greiðslur frá Strætó bs. til undirverktaka sem unnið hafa fyrir Strætó í framhaldi af útboðum.

Útboð á akstri almenningsvagna innan höfuðborgarsvæðisins af hálfu Strætó bs. fór fram árið 2010. Í kröfu félagsins til lögreglunnar kemur fram að Strætó hafi greitt rúmlega 700 milljónir umfram útboðssamninga frá árinu 2010 til Hagvagna hf. sem var lægstbjóðandi í útboðinu. Er óskað eftir því að lögreglan kanni sérstaklega reikninga sem standa að baki þessum viðskiptum og skýri þennan mismun sem og þann akstur sem standi að baki umræddum reikningum.

„Endurskoðandi var fenginn til að framreikna tölur miðað við vísitölugrunninn í samkomulaginu við Hagvagna. Þá kemur í ljósi þessi mikli munur, um 700 milljónir króna. Stjórn félagsins ákvað því að grípa þyrfti til aðgerða vegna þessa,“ segir Björn Jón Bragason, framkvæmdastjóri félagsins.

Í kröfunni segir að með því að greiða ákveðnum aðilum hærra verð en samið var um á grundvelli útboðs sé jafnvægi þeirra sem tóku þátt í útboðinu raskað. Þá verði samfélagið af þeim sparnaði, skilvirkni og samkeppni sem útboð eigi að stuðla að.

„Okkur grunar að það sé maðkur í mysunni en viljum ekki fullyrða neitt. Það er þó full ástæða til að fram fari rannsókn á því hverju þetta sæti,“ segir Björn Jón.

„Þetta á sér allt eðlilegar skýringar,“ segir Kolbeinn Óttarsson Proppé, upplýsingafulltrúi Strætó. Hann bendir á að í fyrsta lagi hafi samningurinn ekki tekið gildi fyrr en í ágúst 2010 og því séu greiðslur hluta þess árs eftir allt öðrum samningi. Það verði að taka með í reikninginn þegar horft er til árs uppgjörs 2010 en Strætó eigi eftir að rýna þessar tölur betur.

Þá geti áætlanir tekið breytingum enda ekki hægt að festa akstur almenningsvagna mörg ár fram í tímann. Þannig sé til að mynda kveðið á um það hvernig greiða skuli fyrir fjölgun aksturstíma á samningstímanum í samningnum.

„Á umræddu tímabili, árin 2010 til 2014, hefur orðið mikil aukning á akstri á vegum Strætó bs., ekki síst frá árinu 2012 þegar Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu og ríkisvaldið gerðu með sér samning um eflingu almenningssamgangna. Sem dæmi má nefna að akstur Hagvagna hefur aukist um tæp 30 prósent á samningstímanum og því eðlilegt að greiðslur til þeirra hafi aukist að viðbættum verðlagsbreytingum,“ segir Kolbeinn.

Yfirlýsing frá Strætó bs. í kjölfar birtingar þessarar fréttar:

Fullyrt er í Fréttablaðinu og Vísi í dag, og haft eftir framkvæmdastjóra Félags hópferðaleyfishafa, að Strætó hafi farið fram úr samningum við Hagvagna og greitt fyrirtækinu 700 milljónum meira en kveðið er á um í samningum. Strætó bs. vísar þessum dylgjum og rógburði um að fyrirtækið hafi farið fram úr samningum heim til föðurhúsanna. Allar greiðslur til Hagvagna, og annarra undirverktaka, hafa verið eftir þeim samningum sem gerðir voru árið 2010. Það er leitt að fjölmiðlar hafi slegið vitleysunni upp, þrátt fyrir að hafa fengið skýringar á ákvæði um aukningu aksturstíma í samningnum.

Samningarnir gera beinlínis ráð fyrir því að hægt sé að auka akstur, og þar með greiðslur fyrir hann, um allt að 40% án þess að endursemja um grunneiningaverð. Akstur strætisvagna á höfuðborgarsvæðinu hefur aukist umtalsvert á samningstímanum og greitt hefur verið fyrir það, eftir ákvæðum samningsins. Akstur Hagvagna hefur til að mynda aukist um 28,8% og fyrir það hefur verið greitt eftir samningnum. Það er því röng fullyrðing að farið hafi verið fram úr samningi, hann gerir beinlínis ráð fyrir möguleikanum á akstursaukningu og greiðslum í samræmi við það.

Í útboðsskilmálum og samningnum segir (liður B.1.2):

Á samningstímanum geta breytingar orðið á verkinu og fjölda aksturstíma fækkað eða fjölgað. Einingaverð skulu vera óbreytt fyrir alla aksturstíma ef breytingar á verkinu eru innan 25% fækkun aksturstíma og 40% fjölgun aksturstíma.

Tökum dæmi. Samið er um einingarverð, þannig að ein eining kostar 100 krónur. Við er bætt ákvæði sem segir að magnið geti aukist um allt að 40% eða dregist saman um allt að 25% án þess að endursemja þurfi um verðið. Það þýðir að Strætó bs. getur keypt 1,4 einingar á 140 krónur. Í tilfelli Hagvagna keypti Strætó 1,288 einingar og hefði tilbúna einingarverðið í þessu dæmi gilt hefði fyrirtækið borgað fyrir þær 128,8 krónur. Það hljóta allir að skilja að ef Strætó má kaupa 1,4 einingar á umsömdu verði en kaupir ekki nema 1,288 þá er fyrirtækið varla að fara fram úr samningum.