Börn þurfa að bíða í 8 mánuði eftir hjálp

Frá því að SÁÁ hóf að veita börnum alkóhólista sálfræðiþjónustu hafa um 800 börn nýtt sér þjónustuna. Hins vegar er þörfin fyrir sálfræðiþjónustu langt um meiri en SÁÁ getur mögulega annað að óbreyttu. Biðin eftir viðtali er allt að átta mánuðir.

„Þetta er allt of langur tími sem þessi hópur þarf að bíða eftir aðstoð, því þetta er hópur sem þarf oftast strax á hjálp að halda,“ segir Ása Margrét Sigurjónsdóttir sálfræðingur sem hefur umsjón með starfinu og hefur veitt börnum áfengis- og vímuefnasjúklinga sálfræðiþjónustu frá árinu 2010.

Starfið hófst hins vegar árið 2008 og að sögn Ásu Margrétar hefur þeim fjölgað jafnt og þétt frá ári til árs sem sækjast eftir hjálp. Börnin eru á aldrinum átta til átján ára, en enginn aldurshópur er meira áberandi en annar. Ása Margrét bendir á að í upphafi hafi flest börnin átt foreldra sem voru í meðferð eða höfðu nýlega lokið við meðferð. Með tímanum hafi þetta breyst og sífellt fleiri börn komi sem eiga foreldra í neyslu.

Ása segir að á hverju ári sé mögulegt að taka á móti 140 börnum, en hvert og eitt fær átta viðtöl. „En því miður er þörfin meiri en ég kemst yfir að sinna. Fyrir um mánuði síðan voru um 70 börn á biðlista,“ segir Ása Margrét en jafnframt að ekki hafi verið kannað hversu þörfin sé raunverulega mikil – og hvað það séu þá mörg börn sem búi við þessar erfiðu aðstæður á Íslandi.

Erlendis liggja hins vegar fyrir kannanir á því hvað mörg börn búa á heimilum þar sem neysla er óhófleg. Á Norðurlöndunum, í Bandaríkjunum og á Bretlandi reynist það vera eitt af hverjum fjórum til fimm börnum sem eru aðstandendur alkóhólista – hvort sem það eru foreldrar, stjúpforeldrar eða eldri systkini. Eigi þessi hlutföll við á Íslandi er hægt að áætla að það séu rétt öðrum hvorum megin við 20.000 börn í þessum aðstæðum hér á landi.

Ása segir að þessar tölur gætu verið nærri sanni, en spurð um hvað einkenni líðan þeirra barna sem koma til hennar í viðtal segir Ása að það sé mikill kvíði og slök sjálfsmynd. „En börnin eru jafn misjöfn og þau eru mörg og aðstæður þeirra einnig. Sum eiga foreldra í neyslu en önnur þar sem svo er ekki, og þetta er ósamanburðarhæft,“ segir Ása Margrét.

Markmið þjónustu SÁÁ í hnotskurn

- Að hjálpa barninu til að skilja betur aðstæður sínar og foreldra sinna og afleiðingar þeirra.

 - Að stuðla að vellíðan og velferð barnsins í nútíð og framtíð.

 - Að rjúfa þann þagnarmúr og einangrun sem skapast iðulega hjá barni í þessum aðstæðum.

 - Að barnið skilji betur hvað alkóhólismi er, hvernig hann þróast og hvaða afleiðingar hann getur haft.

 - Að barnið átti sig betur á stöðu foreldra sinna og þeim vanda sem þeir eiga við að stríða.

 - Að gera barnið hæfara til að takast á við og vinna úr tilfinningalegri vanlíðan, styrkja sjálfsmynd og félagsfærni.

 - Að fyrirbyggja neyslu áfengis og annarra vímuefna hjá barninu með því að auka meðvitund þess um þá ákvörðun, ábyrgð og val sem felst í að byrja neyslu.