Algjör heppni að einn skammtur var eftir í apótekinu

Nokkuð algengt er að sjúklingar fái ekki lyf sín í tæka tíð vegna þess að birgðir þeirra eru uppurnar í landinu. Þetta á sérstaklega við um fólk sem þarf að taka lyf sem fáir nota dagsdaglega.

Leifur Bárðarson, staðgengill landlæknis, segir að þetta sé gömul saga og ný. „Ég man ekki eftir einu einasta ári öðruvísi en að þetta komi upp.“

Eins og fram kom í Fréttablaðinu í gær er ekki til neitt samræmt yfirlit fyrir birgðastöðu lyfja í landinu. Lyfjafyrirtækin uppfæra þó reglulega lista yfir þau lyf sem vantar en þeim er ekki skylt að gera það.

„Það væri mjög gott ef slíkt kerfi væri til,“ segir Leifur. „Það sem er flókið í þessu er að lyfjaframleiðendur nota ekki sama kerfi til að skrá sín lyf. Það er ekki til neitt einsleitt kerfi sem öllum framleiðendum ber að fara eftir. Það er heldur ekki til neitt einsleitt kerfi sem öllum apótekum er skylt að fylgja. Þar ræður framboð og eftirspurn og allt þarf að vera í útboði samkvæmt EES og svo framvegis.“

Leifur segir að samræmt eftirlitskerfi með lyfjabirgðum yrði eflaust dýrt og flókið í framkvæmd. Örar breytingar á lyfjamarkaði geri eftirlit sömuleiðis flókið því það lyf sem þykir lífsnauðsynlegt einn daginn er kannski farið af markaði þann næsta og annað lyf komið í staðinn.

Gunnar Skúlason greindist með ólæknandi sjúkdóm um tveggja ára aldur sem gerir það að verkum að hann þarf að taka lyf á þriggja tíma fresti. Lyfið er undanþágulyf, vegna lítillar notkunar hérlendis, svo hann þarf að hringja á undan sér og panta lyfið þegar birgðir hans fara að klárast.

„Ég hef tekið sama lyfið í 26 ár og það hefur alltaf verið nóg að láta vita með þriggja daga fyrirvara,“ segir Gunnar. Í apríl var lyfið þó ekki til hjá lyfjabirgja og honum var sagt að rúm vika væri þar til lyfið bærist til landsins.

Ástæðan fyrir lyfjaskortinum var sögð sú að sala lyfsins hefði óvænt farið umfram það sem vanalega tíðkaðist í aprílmánuði. Gunnar átti ekki nægar birgðir fyrir vikuna en var heppinn. „Það var eitt apótek sem átti einn skammt eftir, sem var algjör heppni.“

Ef lyfið hefði verið með öllu ófáanlegt hefði Gunnar orðið mjög þreyttur og dofinn og meðal annars átt erfitt með að halda augunum opnum. Gunnar segist hafa breytt verklagi sínu vegna atviksins og láti nú vita með tveggja vikna fyrirvara ef hann fer að skorta lyf.