Vilja stórlækka laun handhafa forsetavalds

Þrír þingmenn stjórnarandstöðunnar hafa lagt fram frumvarp til laga sem gerir ráð fyrir að laun handhafa forsetavalds verði lækkuð verulega. Samkvæmt frumvarpinu skulu þeir samanlagt njóta sem svarar til eins tíunda hluta launa forseta þann tíma sem þeir hverju sinni fara með forsetavald um stundarsakir. Frumvarpið verður tekið til fyrstu umræðu á þingi í dag.

Samkvæmt núgildandi lögum um laun forseta Íslands skulu handhafar forsetavalds samanlagt njóta jafnra launa og laun forseta eru þann tíma sem þeir hverju sinni fara með forsetavald um stundarsakir og skulu launin skiptast að jöfnu á milli þeirra.

Brynhildur Pétursdóttir, þingmaður Bjartrar framtíðar, Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, þingmaður Samfylkingar, og Svandís Svavarsdóttir, þingmaður Vinstri grænna eru flutningsmenn frumvarpsins.

Í greinargerð með frumvarpinu kemur fram að það sé mat flutningsmanna að „í ljósi kröfu um hagræðingu og sparnað í ríkisrekstri sé eðlilegt að þeir aðilar sem fara með forsetavald í fjarveru forseta gangi fram með góðu fordæmi og taki á sig launaskerðingu þar sem raunverulegt vinnuframlag viðkomandi aðila er ekki í samræmi við þær greiðslur sem ríkið innir af hendi vegna þessa.“

Greiðslur til handhafa forsetavalds hafa numið um 10 milljónir króna á ári síðastliðin fimm ár á núverandi verðlagi og lækka því í um það bil eina milljón á ári verði störf handhafanna framvegis áþekk því sem verið hefur. „Lækkunin er ákveðin með hliðsjón af því að eðli málsins samkvæmt eru störf handhafa forsetavalds að mestu takmörkuð við lögbundin störf, svo sem staðfestingu laga, þegar forseti Íslands er erlendis, en ekki heimsóknir, móttökur, setningarávörp og annað af því tagi sem m.a. felst í störfum forsetans. [...] Breytingin hefði í för mér sér sparnað í rekstri forsetaembættisins sé litið til heildarútgjalda.“

Handhafar forsetavalds eru þeir sem fara með embættisskyldur forseta í fjarveru hans. Í 8. grein stjórarskrárinnar segir að forsætisráðherra, forseti Alþingis og forseti hæstaréttar skulu fara með forsetavald þegar hann getur ekki gegnt störfum um sinn vegna dvalar erlendis, sjúkleika eða af öðrum ástæðum. „Forseti Alþingis stýrir fundum þeirra. Ef ágreiningur er þeirra í milli, ræður meiri hluti.“

Í greinargerð frumvarpsins kemur fram að efnahags- og skattanefnd hafi flutt frumvarp sama efnis á 137. löggjafarþingi (168. mál) og var Magnús Orri Schram þá framsögumaður málsins. „Annað frumvarp til laga um breytingu á lögum um laun forseta Íslands var flutt á 143. löggjafarþingi af Árna Þór Sigurðssyni ( 21. mál). Hvorugt málið var tekið til efnislegrar meðferðar.“