Íslendingar þola ekki yfirvald og kúgun

Evrópusambandið þarf að sanna sig gagnvart Íslandi og „sýna að það sé samband sem byggi á lögum og jafnræði en ekki valdi í krafti stærðar og hagsmuna hinna stóru“. Þetta sagði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra í þjóðhátíðarávarpi sínu á Austurvelli í gærmorgun.

Sigmundur vék einnig að makríldeilunni og sagði að enn ætti eftir að koma í ljós hvort Evrópusambandið sýni Íslendingum aukna sanngirni í deilum um fiskveiðar í okkar lögsögu.



„Það að beita smáþjóð ólögmætum refsiaðgerðum fyrir að veiða fisk samkvæmt vísindalegum viðmiðum í eigin lögsögu á sama tíma og stærri þjóðir veiða úr sama stofni óáreittar myndi varla boða gott um sameiginlega fiskveiðistefnu,“ sagði Sigmundur.



Ræða Sigmundar var á þjóðlegum nótum, eins og mátti vænta á þjóðhátíðardaginn. Hann sagði að Ísland væri ekki stéttskipt og vitnaði í bók Sigurðar Nordal, Íslenzka menningu: „Í gamalli frakkneskri heimild er sagt, að einu sinni hafi sendimaður verið gerður á fund víkinga, er lágu við land þar syðra með mikinn flota. Hann spurði um höfðingja liðsins. Honum var svarað: „Vér erum allir jafnir.““



Sigmundur sagði að afkomendur þessara víkinga hefðu löngum verið sjálfstæðir í hugsun „og þolað illa yfirvald, hvað þá kúgun“. Þetta hafi sýnt sig í Icesave-deilunni.



„Íslendingar tóku afdráttarlaust þá afstöðu, að ekki ætti að leggja skuldir gjaldþrota banka á herðar almennings og létu ekki ógnanir úr ýmsum áttum slá sig út af laginu,“ sagði hann og gagnrýndi Evrópusambandið fyrir að taka þátt í tilraunum til að þvinga Íslendinga til að taka á sig gríðarlegar byrðar í andstöðu við lög.

Þá sagði hann að Íslendingar vildu taka virkan þátt í alþjóðasamstarfi. „Við munum hins vegar ekki láta alþjóðastofnun segja okkur að ekki sé hægt að gera meira fyrir íslensk heimili um leið og minnt er á mikilvægi þess að ljúka uppgjöri efnahagshrunsins,“ bætti hann við, með augljósri vísan til yfirlýsinga Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.

Lítið sjálfstraust og léleg sjálfsmynd

„Það er tvennt sem stingur mig fyrst og fremst – annars vegar þessi hugmynd um stéttlaust samfélag, að við séum bara öll jöfn, sem ég er ósammála og tel að lýsi miklu skilningsleysi á jafnt sögu þjóðarinnar og veruleika hennar í dag,“ segir Árni Páll Árnason, formaður Samfylkingarinnar, um ávarp forsætisráðherra.

Hann bendir á að þriðjungur þjóðarinnar hafi verið ánauðugur í vistarbandi og misskipting hafi verið fylgifiskur okkar alla tíð. „Það hefur hins vegar verið gæfa okkar að draga verulega úr henni á seinni hluta 20. aldarinnar. Það er langt í frá að jöfnuður sé almennur og sjálfsagður hlutur. Hann er þvert á móti afleiðing af tilteknum stjórnarháttum sem þessi ríkisstjórn er akkúrat núna í þessum töluðu orðum að snúa bakinu við, með því að lækka skatta og álögur á þá sem best eru færir um að bera þær.“

Hins vegar nefnir Árni Páll viðhorfið til alþjóðasamfélagsins og -umhverfisins. „Ég er alveg sammála því að kröfur Breta og Hollendinga í Icesave-málinu voru ósanngjarnar en það er rangt að nota það sem allsherjarrökstuðning fyrir því að hnýta í útlendinga. Velsæld Íslands byggir á því að það gangi vel hjá nágrönnum okkar og það er enginn bragur á því að ríkisstjórn Íslands sé með svo lítið sjálfstraust og lélega sjálfsmynd að hún þurfi á því að halda að hnýta í okkar nánustu nágrannaríki á þjóðhátíðardaginn.“