Kristrún Heimisdóttir: Þurfum þjóðaröryggisráð

Ísland þarf að koma á fót þjóðaröryggisráði svo stórfelldir þjóðarhagsmunir séu ekki leiddir til lykta í skítkasti dægurpólitíkur. Þetta segir lektor í lögfræði sem starfaði innan stjórnsýslunnar í kringum hrunið. Hún telur það alvarlegan galla á íslensku stjórnkerfi hvernig upplýsingum hefur verið haldið frá fólki sem þurfi á þeim að halda.

„Það sýnir mjög vel hvað við erum skrýtin að þessu leyti, að þegar herinn fór þá fréttu forystumenn stjórnarandstöðunnar það klukkan hálf sex og hálftíma síðar var það komið í fréttirnar," segir Kristrún og tekur sem dæmi um hvernig mikilvægum upplýsingum sé haldið á fárra manna vitorði í íslensku stjórnkerfi.

Það telur hún grundvallarveikleika sem hafi komið þjóðinni í koll í aðdraganda hrunsins. Hún telur nauðsynlegt að skilgreina þjóðaröryggi og koma á vettvangi með fulltrúum ýmissa málaflokka, þar sem menn geti rætt opinskátt lausir undan bankaleynd, trúnaðarskyldu og öðru slíku, til að hafa yfirsýn yfir þjóðarhagsmuni.

„Og við kunnum þetta í almannavörnum en kunnum þetta ekki í fjármálaöryggi eða varnarmálum," segir Kristrún.

Slíkt þjóðaröryggisráð hefði til dæmis getað útbúið faglegt stöðumat í Icesave málinu, segir Kristrún.

„Það tryggði það að þjóðarhagsmunir réðust ekki af skítkastlögmálum smápólitíkar," segir Kristrún.

Ítrekað hefur komið fram í vitnisburðum manna fyrir Landsdómi í vikunni að skortur á upplýsingastreymi milli mikilvægra stofnana hafi átt þátt í að villa mönnum sýn á raunverulega stöðu bankakerfisins.

En sumir vissu meira en aðrir. Þannig upplýsti Davíð Oddsson í vitnisburði sínum að hann hefði verið nýkominn í sumarbústað laugardag einn árið 2006 þegar þáverandi forsætisráðherra hringdi og sagði að bankarnir færu á hausinn á mánudaginn ef ekkert yrði gert.

„Það vissi enginn annar í íslenskum stjórnmálum hvað var að gerast," segir Kristrún. „Hvar hefðu við verið ef leiðtogar stjórnarandstöðunnar hefði verið upplýstir um míníkrísuna og rannsóknarskýrsla gerð í kjölfarið? Hvar værum við þá? Í miklu betri stöðu, held ég," segir Kristrún og bætir við að lokum:

„Þetta er sá veikleiki sem er einkennandi fyrir Ísland og einn af mikilvægari lærdómum hrunsins."